Sygn. akt: KIO 2486/24
WYROK
Warszawa, dnia 13 sierpnia 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:
Przewodniczący: Monika Szymanowska
Protokolant:
Piotr Cegłowski
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia
2024 r. odwołania wniesionego do Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 15 lipca 2024 r. przez odwołującego Intaris Sp. z o.o.
w
Warszawie w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Sąd Apelacyjny w Łodzi
przy udziale uczestnik
ów po stronie zamawiającego IMMITIS Sp. z o.o. w Bydgoszczy
i Meran Point Sp. z o.o. w Otwocku
orzeka:
częściowo umarza postępowanie odwoławcze – w zakresie zarzutu naruszenia przez
zamawiającego art. 99 ust. 2 i 4 w zw. z art. 16 pkt 1 i 3 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt
1 i 2
p.z.p. dotyczącego części 1 (komputer stacjonarny standardowy) i części
2 (komputer all in one),
w pozostałym zakresie oddala odwołanie,
kosztami postępowania odwoławczego obciąża odwołującego Intaris Sp. z o.o.
w Warszawie i:
zalicza na poczet kosztów postępowania kwotę 18 600,00 zł (osiemnaście
tysięcy sześćset złotych) stanowiącą uiszczony wpis od odwołania
i
uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego,
zasądza od odwołującego Intaris Sp. z o.o. w Warszawie na rzecz
zamawiającego Sądu Apelacyjnego w Łodzi 3 600,00 zł (trzy tysiące sześćset
złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
Na orzeczenie
– w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za
pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie -
Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący:
…………………………
Sygn. akt: KIO 2486/24
Uzasadnienie
Zamawiający – Sąd Apelacyjny w Łodzi al. T. Kościuszki 65, 90-514 Łódź, prowadzi
postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Dostawa komputerów, laptopów
i
monitorów zamówienia publicznego pn.: dla sądów apelacji łódzkiej”, o ogłoszeniu
o
zamówieniu publicznym opublikowanym w dniu 3 lipca 2024 r. pod numerem 394333-2024,
dalej zwane „postępowaniem”.
P
ostępowanie na dostawę, o wartości powyżej kwoty określonej w przepisach
wydanych na podstawie art. 3
ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień
publicznych (Dz.U. 2023 r. poz. 1605 ze zm.),
dalej zwanej „p.z.p.”, jest prowadzone przez
zamawiającego w trybie przetargu nieograniczonego.
W dniu 15 lipca 2024 r.
odwołanie wobec treści dokumentacji postępowania wniósł
wykonawca Intaris Sp. z o.o. ul. Adama Mickiewicza 57 01-625 Warszawa (dalej zwany
„odwołującym”). We wniesionym środku zaskarżenia odwołujący postawił zamawiającemu
następujące zarzuty naruszenia (pisownia oryginalna): art. 99 ust. 2 i 4 w zw. z art. 16 pkt
1) i 3) w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1) i pkt 2) ustawy Pzp poprzez opisanie przedmiotu
zamówienia w sposób nieproporcjonalny oraz nieuzasadniony obiektywnymi potrzebami
Zamawiającego, w sposób utrudniający uczciwą konkurencję i naruszający zasadę równego
traktowania wykonawców, w sposób nieproporcjonalny do wartości i celów jakie zamierza
osiągnąć Zamawiający realizując zamówienie oraz niezapewniający uzyskania najlepszej
jakości usług i najlepszych efektów zamówienia.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie obwołania i nakazanie zamawiającemu
dokonania modyfikacji treści SWZ:
a)
Część 1 – komputer stacjonarny standardowy – 538 sztuk; minimalny okres gwarancji
36 miesięcy:
- z
ałącznik nr 4 do SWZ, Nazwa komponentu: „Obudowa”:
poprzez zmianę zapisu: „2.Wymiary obudowy w poziomej pozycji pracy szer. do 35cm
+ gł. do 35cm + wys. do 10cm”, na: „2.Wymiary obudowy w poziomej pozycji pracy
szer. do 35cm + gł. do 35cm + wys. do 11cm”,
poprzez wykreślenie zapisu: „4.Moduł konstrukcji obudowy w jednostce centralnej
komputera musi pozwalać na demontaż kart rozszerzeń, napędu optycznego
i
dysków twardych 2,5” bez konieczności użycia narzędzi”, „6.Obudowa musi
posiadać wbudowany wizualny system diagnostyczny, służący do sygnalizowania
i
diagnozowania problemów z komputerem i jego komponentami, a w szczególności
musi sygnalizować: awarię zasilacza, awarię zasilania procesora (…) awarię BIOS’u
- z
ałącznik nr 4 do SWZ, Nazwa komponentu: „BIOS” poprzez zmianę zapisu:
„Funkcja blokowania wejścia do BIOS oraz blokowania startu systemu operacyjnego,
(gwarantujący utrzymanie zapisanego hasła nawet w przypadku odłączenia
wszystkich źródeł zasilania i podtrzymania BIOS)”, na: „Funkcja blokowania wejścia
do BIOS oraz blokowania startu systemu operacyjnego, (gwarantujący utrzymanie
zapisanego hasła nawet w przypadku odłączenia wszystkich źródeł zasilania
i
podtrzymania BIOS). Zamawiający akceptuje rozwiązanie alternatywne polegające
na możliwości blokowania wejścia do BIOS i systemu operacyjnego poprzez
utworzenie haseł Supervisor oraz User. Hasła muszą posiadać konfigurowalną
możliwość blokowania wejścia do BIOS/blokowania startu systemu”,
- z
ałącznik nr 4 do SWZ, Nazwa komponentu: „Wymagania dodatkowe” poprzez
zmianę zapisu: „-min. 10 portów USB wyprowadzonych na zewnątrz komputera
w tym co najmniej: z przodu obudowy: 2 porty USB w tym min. 1x USB min. 3.0,
z
tyłu obudowy min. 4 porty USB w tym min. 2x USB min. 3.0” na: „-min. 9 portów
USB wyprowadzonych na zewnątrz komputera w tym co najmniej: z przodu obudowy:
2 porty USB w tym min. 1x USB min. 3.0 lub 5 portów w tym min. 4x USB 3.2 i 1x
USB 3.2 Typ-
C, z tyłu obudowy min. 4 porty USB w tym min. 2x USB min. 2.0”.
b)
Część 2 – komputer All In One – 402 sztuk; minimalny okres gwarancji 36 miesięcy:
- z
ałącznik nr 4 do SWZ, Nazwa komponentu: „BIOS” poprzez wykreślenie zapisu:
„funkcja umożliwiająca tworzenie recovery BIOS na dysku i na urządzeniach
zewnętrznych”.
c)
Część 3 – laptop standardowy – 105 sztuk; minimalny okres gwarancji 36 miesięcy:
- z
ałącznik nr 4 do SWZ, Nazwa komponentu: „Wyświetlacz” poprzez zmianę zapisu:
„Od 15,3˝ do 15,7˝…”. na: „Od 15,3˝ do 16˝…”.
W uzasadnieniu środka zaskarżenia, w zakresie zarzutu, który został merytorycznie
rozpoznany przez Izbę (zarzut dotyczący części 3 - laptop standardowy - wyświetlacz od
15,3˝ do 15,7˝) odwołujący wskazał co następuje.
W ostatnich latach rynek laptopów ewoluował, wprowadzając nowe standardy
i
technologie. Przekątna ekranu 16” stałą się obecnie normą w nowoczesnych laptopach.
Jedynym producentem mającym jeszcze niektóre modele 15,6” pozostała firma Dell. Modele
z ekranem 16” oferują lepszą jakość obrazu i bardziej efektywne wykorzystanie przestrzeni
ekranu, co jest korzystne dla użytkowników. Większy ekran zapewnia lepsze wrażenia
wizualne i jest bardziej odpowiedni do pracy wielozadaniowej, co może zwiększyć
produktywność użytkowników. Różnica w przekątnej ekranu między 15,7” a 16” jest
minima
lna i nie wpływa znacząco na ogólne wymiary laptopa. W praktyce, laptopy
z
ekranami 16” mogą mieć podobne rozmiary i wagę do tych z ekranami 15,7”, co oznacza,
że nie ma istotnej różnicy w przenośności i łatwości użytkowania. Laptopy z ekranami 16” są
dobrze dostosowane do różnorodnych potrzeb użytkowników, zarówno w kontekście pracy
biurowej, jak i multimedialnej. Większy ekran może poprawić komfort pracy, szczególnie przy
dłuższym użytkowaniu, co jest istotne dla wydajności i zadowolenia użytkowników.
Ograniczenie postawione przez zamawiającego jest sztuczne i nieproporcjonalne.
Odwołujący wskazał także na uchwałę KIO z 28 czerwca 2018 r., sygn. KIO/KU
27/18 i wyroki KIO: z dnia 4 grudnia 2009 r. sygn. KIO/UZP 1602/09, z dnia 30 sierpnia 2017
r. sygn. KIO 1718/17, z dnia 24 kwietnia 2017 r. sygn. KIO 664/17, z dnia 24 kwietnia 2017 r.
sygn. KIO 664/17
i podkreślił, że potrzeby zamawiającego są uzasadnione o tyle, o ile
odnoszą się do rzeczywistych, racjonalnych i obiektywnych celów, zamierzeń i planów
inwestycyjnych, zabezpieczają bieżące potrzeby instytucji zamawiającej, jej potencjał
techniczny, infrastrukturalny, logistyczny czy kadrowy. Powinny one każdorazowo zostać
wyrażone w sposób precyzyjny, a nadto respektować regułę celowości i oszczędności
w
wydatkowaniu środków publicznych z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych
efektów z danych nakładów oraz zachowaniem optymalnego doboru metod i środków
służących osiągnięciu założonych celów, wyrażoną w m.in. 44 ust. 3 pkt 1 lit. a i b ustawy
z
dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Jak wskazuje się w doktrynie obowiązek
efektywnego udzielania zamówień został podniesiony do rangi podstawowych zasad
udzielania zamówień publicznych, tj. obowiązujących na każdym etapie przygotowania
i
prowadzenia postępowania, mających wpływ na podejmowane przez zamawiającego
czynności i znajduje zastosowanie m.in. poprzez prawidłowy opis przedmiotu zamówienia
w
sposób odpowiadający rzeczywistym potrzebom zamawiającego z jednoczesnym
dążeniem do poszerzenia kręgu wykonawców zdolnych do świadczenia.
Odwołujący dodał, że art. 16 p.z.p. zobowiązuje zamawiającego do przygotowania
i
przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający
zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, zaś w myśl art.
99 ust. 4 p.z.p.
przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby
utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych,
patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty
lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do
uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów.
Konkludując treść przytoczonych przepisów ustawy p.z.p., zdaniem odwołującego
ustawodawca nałożył na zamawiającego bezwzględny zakaz opisywania przedmiotu
zamówienia w sposób, który ogranicza dostęp do zamówienia wykonawcy potencjalnie
będącemu w stanie wykonać zamówienie.
Działając w imieniu i na rzecz zamawiającego odpowiedź na odwołanie w formie
pisemnej wniósł pełnomocnik strony wskazując, iż zamawiający uznaje odwołanie w części
dotyczącej „Część 2 - komputer All In One - typ 1 - standardowy, poz. 14 BIOS jest: funkcja
umożliwiająca tworzenie recovery BIOS na dysku i urządzeniach zewnętrznych”,
w
pozostałym zakresie wniesiono o oddalenie odwołania – zgodnie z uzasadnieniem
wskazanym w odpowiedzi na odwołanie z dnia 31 lipca 2024 r.
W dniu
2 sierpnia wpłynęło do Izby stanowisko procesowe odwołującego, w którym
wskazano, że odwołujący wycofuje odwołanie w zakresie zarzutów dotyczących Części 1 -
komputer stacjonarny standardowy -
538 sztuk; minimalny okres gwarancji 36 miesięcy,
a
także modyfikuje żądanie zawarte w odwołaniu dotyczące Części 3 na następujące:
z
ałącznik nr 4 do SWZ, Nazwa komponentu: „Wyświetlacz” poprzez zmianę zapisu: „Od
15,3˝ do 15,7˝…”. na: „Od 15,3˝ do 15,7˝. Zamawiający zaakceptuje zaoferowanie laptopów
wyposażonych w wyświetlacz 16” w przypadku dostarczenia wraz laptopem filtru
prywatyzującego dopasowanego do dostarczanego laptopa …”.
Krajowa Izba Odwoławcza – po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej
sprawie, po zapoznaniu się ze stanowiskami przedstawionymi w odwołaniu,
odpowiedzi na odwołanie, konfrontując je z zebranym w sprawie materiałem
procesowym, w tym z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego oraz po wysłuchaniu oświadczeń i stanowisk złożonych do protokołu
w toku rozprawy
– ustaliła i zważyła, co następuje:
Skład orzekający stwierdził, że odwołanie dotyczy materii określonej w art. 513 p.z.p.
i
podlega rozpoznaniu zgodnie z art. 517 p.z.p., a odwołujący wykazał, że posiada
legitymację materialną do wniesienia środka zaskarżenia zgodnie z wymaganiami art.
ust. 1 p.z.p. Izba stwierdziła również, że nie została wypełniona żadna z przesłanek
określonych w art. 528 p.z.p., których stwierdzenie skutkowałoby odrzuceniem odwołania
i
odstąpieniem od badania meritum sprawy.
Ponadto, w
obec spełnienia przesłanek art. 525 ust. 1-3 p.z.p., Izba dopuściła do
udziału w postępowaniu odwoławczym wykonawców zgłaszających przystąpienie po stronie
zamawiającego IMMITIS Sp. z o.o. ul. Dworcowa 83, 85-009 Bydgoszcz i Meran Point
Sp. z
o.o. ul. Kaczeńców 31, 05-400 Otwock.
Z
godnie z oświadczeniem zamawiającego złożonym w odpowiedzi na odwołanie
zostało ono częściowo uwzględnione. Skład rozpoznający spór działając w trybie § 13 ust.
1 pkt 5 lit. b
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 2020 r. w sprawie
regulaminu postępowania przy rozpoznawaniu odwołań (Dz. U. z 2020 r. poz. 2453), w dniu
31 lipca 2024 r.,
wezwał wykonawców przystępujących po stronie zamawiającego do
wniesienia sprzeciwu, w terminie 3 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem
umorzenia postępowania odwoławczego w zakresie częściowego uwzględnienia odwołania
przez zamawiającego, tj. „Część 2 - komputer All In One - typ 1 - standardowy, poz. 14 BIOS
jest: funkcja umożliwiająca tworzenie recovery BIOS na dysku i urządzeniach zewnętrznych”
(wezwania z dnia 31.07.2024 r. w aktach sprawy).
W zawitym terminie na wniesienie sprzeciwu, tj. do dnia 5 sierpnia 2024 r. żaden
z
wykonawców przystępujących po stronie zamawiającego nie zdecydował się na jego
wniesienie
, jak również wykonawcy nie stawili się na wyznaczonym terminie posiedzenia
z
udziałem stron, prawidłowo powiadomieni o terminie w dniu 25 lipca 2024 r. Brak ich
stawiennictwa należało zatem poddać ocenie przez pryzmat art. 549 ust. 4 p.z.p. –
n
iestawiennictwo strony lub uczestnika postępowania odwoławczego prawidłowo
zawiadomionego o terminie rozprawy nie wstrzymuje rozpoznania odwołania.
W ocenie Izby n
iestawiennictwo prawidłowo zawiadomionego przystępującego na
posiedzeniu stanowi o de facto rezygnacji z czynnego uczestnictwa w
postępowaniu
odwoławczym i o braku zgłoszenia ewentualnego sprzeciwu wobec częściowego
uwzględnienia odwołania. Jeżeli bowiem uczestnik postępowania odwoławczego, który
przystąpił do postępowania po stronie zamawiającego, nie wniesie sprzeciwu Izba umarza
w tym zakresie
postępowanie odwoławcze, a zamawiający wykonuje, powtarza lub
unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem
zawartym w
odwołaniu. Zatem przesłankami obligującymi Izbę do wydania postanowienia
o
umorzeniu postępowania odwoławczego, które muszą zaistnieć łącznie są: 1) skuteczne
oświadczenie woli zamawiającego o uwzględnieniu zarzutów zawartych w odwołaniu, 2) brak
oświadczenia przystępującego co do wniesienia sprzeciwu względem autorewizji
zamawiającego.
Zd
aniem składu orzekającego w ustalonym stanie rzeczy moment zamknięcia
posiedzenia
z udziałem stron stanowił stanowczy termin na złożenie oświadczenia
o sprzeciwie wobec
częściowego uwzględnienia odwołania przez zamawiającego.
Posiedzenie jest etapem,
na którym zapada decyzja o skierowaniu odwołania do
rozpoznania na rozprawie, zaś do tego konieczne jest istnienie w sprawie sporu, który Izba
może rozstrzygnąć. Wniesienie sprzeciwu przez przystępującego stanowi więc conditio sine
qua non
kontynuacji postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy zamawiający uznaje za
zasadne zarzuty postawione przez odwołującego – ponieważ skutkiem prawnym braku
sprzeciwu jest materialny zanik sporu. W kontradyktoryjnym procesie przed
Krajową Izbą
Odwoławczą istnienie sporu warunkuje możliwość wydania merytorycznego rozstrzygnięcia
i
wobec braku oświadczenia przystępującego o sprzeciwie, sprawa nie zostanie skierowana
na rozprawę. Izba zatem zobligowana jest – w związku z brakiem możliwości wydania
orzeczenia merytorycznego
– do podjęcia rozstrzygnięcia formalnego, poprzez umorzenie
postępowania odwoławczego (tu w zakresie zarzutów dotyczących części 2 - komputer all in
one). Ponadto
zarzuty dotyczące części 1 (komputer stacjonarny standardowy) zostały przez
odwołującego wycofane zgodnie z jego stanowiskiem procesowym z dnia 2 sierpnia 2024 r.
Izba umorzyła zatem postępowanie odwoławcze w ww. zakresie, co znalazło
odzwierciedlenie w pkt 1 tenoru sentencji wyroku.
Skład orzekający dalej wskazuje, że dokonał oceny stanu faktycznego ustalonego
w
sprawie mając na uwadze art. 554 ust. 1 pkt 1 p.z.p., który stanowi, że Izba uwzględnia
odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć
istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia.
Izba
– po dokonaniu ustaleń poczynionych na podstawie dokumentacji postępowania
przedstawionej przez zamawiającego, biorąc pod uwagę zakres sprawy zakreślony przez
okoliczności podniesione w odwołaniu oraz stanowiska stron złożone pisemnie i ustnie do
protokołu – stwierdziła, że sformułowane przez odwołującego zarzuty nie znajdują oparcia
w
ustalonym stanie faktycznym i prawnym, a tym samym rozpoznawane odwołanie nie
zasługuje na uwzględnienie.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 99 ust. 2 i 4 w zw. z art. 16 pkt
1 i 3 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 p.z.p.
poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób
nieproporcjonalny
oraz
nieuzasadniony
obiektywnymi
potrzebami
z
amawiającego,
utrudniający uczciwą konkurencję i naruszający zasadę równego traktowania wykonawców,
nieproporcjonalny do wartości i celów jakie zamierza osiągnąć zamawiający realizując
zamówienie oraz niezapewniający uzyskania najlepszej jakości usług i najlepszych efektów
zamówienia w zakresie części 3 - laptop standardowy - 105 sztuk; załącznik nr 4 do SWZ,
n
azwa komponentu: „Wyświetlacz”, zgodnie z którym zamawiający wymagał „Od 15,3˝ do
15,7˝. Odwołujący żądał nakazania zamawiającemu zmiany SWZ na: „Od 15,3˝ do 15,7˝.
Zamawiający zaakceptuje zaoferowanie laptopów wyposażonych w wyświetlacz 16”
w
przypadku dostarczenia wraz laptopem filtru prywatyzującego dopasowanego do
dostarczanego laptopa
…”.
W ramach uwag ogólnych skład orzekający wskazuje, że przedmiot zamówienia
opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych
i
zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na
sporządzenie oferty. Zatem tak, aby możliwe było klarowne zidentyfikowanie z jakich
elementów składa się zamówienie oraz co będzie kluczowe i niezbędne do jego prawidłowej
realizacji. Treść dokumentacji postępowania winna stanowić podstawę do umożliwienia
wykonawcy pełnego i rzetelnego oszacowania zakresu zamówienia, a tym samym złożenie
oferty zapewniającej właściwe wykonanie przedmiotu umowy. Innymi słowy, zamawiający
zobowiązany jest do takiego przygotowania opisu przedmiotu zamówienia, który można
obiektywnie uznać za precyzyjny i wyczerpujący, pozwalający potencjalnemu kręgowi
wykonawców na właściwe oszacowanie ceny oferty oraz rzeczywistą i miarodajną ocenę
swoich możliwości w zakresie podołania wymaganiom stawianym przez zamawiającego.
Odnosząc się natomiast do art. 99 ust. 4 p.z.p. należy zaznaczyć, że norma ta
dotyczy jednej z głównych zasad związanych z procesem formułowania przedmiotu
zamówienia zakazującej opisywania go w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą
konkurencję. Zawarto w niej przykładowy katalogu naruszeń, jakie mogłyby wpływać na
uprzywilejowanie bądź wyeliminowanie niektórych wykonawców lub produktów (wskazanie
znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który
charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę). Warto także
zaznaczyć, że art. 99 ust. 4 p.z.p., w którym ustawodawca posłużył się sformułowaniem
„mógłby utrudniać uczciwą konkurencję” powoduje, że na odwołującym ciąży jedynie
obowiązek uprawdopodobnienia, że opis przedmiotu zamówienia może utrudniać uczciwą
konkurencję, zaś ciężar dowiedzenia, że do takiego utrudnienia – pomimo
prawdopodobieństwa jego wystąpienia – nie doszło lub nie może dojść przerzucony zostaje
na zamawiającego. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu wskazującym
na wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. W piśmiennictwie
uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe zmierzające do
uwiarygodnienia twierdzeń, środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz przymiot
wiarygodności. Powyższe nie oznacza jednak całkowitego braku obowiązku odwołującego
w zakresie
wykazania okoliczności, do których referuje hipoteza przepisu – zarzucana
zamawiającemu możliwość niedozwolonego ograniczenia uczciwej konkurencji musi być
rzeczowa, realna i przede wszystkim uprawdopodobniona.
Natomiast w zakresie możliwego naruszenia art. 16 p.z.p. w stosunku do treści
dokumentacji postępowania, warto zaznaczyć, że rolą odwołującego jest wykazanie takiego
naruszenia przepisów, które uniemożliwia lub utrudnia dostęp do zamówienia. Powołanie się
na naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców nie wydaje
się w każdym przypadku uzasadnione. Trzeba mieć bowiem na względzie, że postanowienia
opisu przedmiotu zamówienia są identyczne dla każdego wykonawcy ubiegającego się
o
udzielenie zamówienia publicznego. Jeżeli nie zostanie wykazane, że sposób ich
ukształtowania niezasadnie stawia niektórych wykonawców w uprzywilejowanej pozycji, bądź
bezpodstawnie dyskryminuje określone towary/usługi, czy że w sposób nieproporcjonalny
wprowadza w SWZ
ograniczenia w dostępie do postępowania, które są nieuzasadnioną
barierą, nie zaś wymogiem koniecznym do osiągnięcia zakładanego celu zamówienia, zarzut
naruszenia art. 16 pkt 1 i 3 p.z.p.
nie zostanie uwzględniony.
Warto również dodać, że określenie wymagań dotyczących przedmiotu zamówienia
należy do zamawiającego, który jest gospodarzem postępowania i przyszłym odbiorcą
przedmiotu zamówienia, jest on zatem uprawniony do skonstruowania przedmiotu umowy
stosownie do własnych potrzeb. Niemniej muszą być one obiektywne i uzasadnione,
a
zarazem
niedyskryminujące.
Potrzeby
zamawiającego
służą
ocenie
stopnia
dopuszczalności danego ograniczenia konkurencji wynikającego z dokonanego opisu
przedmiotu zamówienia, zamawiający ma bowiem prawo tak ukształtować dokumentację
postępowania, aby uwzględniła jego wymagania i zapewniła uzyskanie oczekiwanego efektu
gwarantującego zaspokojenie określonych celów, nawet jeżeli przez to nie zostaną do
postępowania dopuszczeni wszyscy wykonawcy działający na danym rynku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt postępowania zainicjowanego
wniesionym środkiem zaskarżenia Izba wskazuje, że pomimo postawienia zamawiającemu
zarzutów wadliwego opisania postanowień dokumentacji postępowania, które miały naruszać
wskazane przez odwołującego przepisy prawa, odwołanie ma charakter postulatów, aniżeli
faktycznych zastrzeżeń w stosunku do czynności zamawiającego. O ile odwołanie od treści
SWZ często w praktyce służy do „negocjacji” dokumentacji postępowania, to nie można
tracić ze wzroku, że sprowadzenie środka zaskarżenia do polemiki z zamawiającym, mającej
na celu ukształtowanie opisu przedmiotu zamówienia w sposób wskazany przez
odwołującego, bez faktycznego wykazania, że obecna SWZ narusza przepisy prawa, nie
przyniesie pozytywnych efektów. Subiektywne przekonanie odwołującego co chce
zaoferować zamawiającemu, czy jakie urządzenie zdaniem odwołującego byłoby lepsze, bez
rzeczywistego wykazania naruszenia prawa nie będzie w stanie skutecznie podważyć treści
dokumentacji przetargu.
W rozpoznawanym odwołaniu nie wykazano żadnych naruszeń w stosunku do
bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa dotyczących zasad sporządzania opisu
przedmiotu zamówienia (art. 99 p.z.p.), w tym nie podjęto nawet próby uprawdopodobnienia,
że obecna SWZ mogłaby utrudniać uczciwą konkurencję, prowadząc do uprzywilejowania
lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów – nie potwierdziło się także, aby
zamawiający faworyzował producenta DELL, skoro laptopy o wymaganej przez
zamawiającego przekątnej oferują także producenci innych urządzeń (HP i Lenovo, tak
wydruki dotyczące komputerów z wyświetlaczem 15,6” złożone przez zamawiającego).
Odwołujący nie przedstawił żadnych dowodów, które chociażby uprawdopodabniałyby, że
zaskarżone parametry techniczne preferują tylko jednego, konkretnego producenta. Nie
wykazano również na czym miałoby polegać naruszenie zasad naczelnych p.z.p.
dotyczących nakazu przygotowania i przeprowadzenia postępowania w sposób
proporcjonalny, zachow
ujący zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania
wykonawców (art. 16 pkt 1 i 3 p.z.p.).
Odwołanie w zasadzie sprowadza się do opisania, że zdaniem odwołującego obecnie
na rynku sprzedaje się modele laptopów z ekranem 16”, które są lepsze i bardziej efektywne;
w
praktyce nie ma istotnej różnicy pomiędzy urządzeniami, co miało powodować, że według
odwołującego ograniczenie dotyczące wyświetlacza jest sztuczne i nieproporcjonalne.
Zamawiający zaś udowodnił, że obecnie posiada komputery o określonym w SWZ
wyświetlaczu (przedstawione przez zamawiającego OPZ i formularze ofertowe dot. umowy
ramowej na dostawę laptopów na rzecz sądów powszechnych z 2021 r., która jest nadal
realizowana)
, co wiąże się z posiadaniem przez zamawiającego filtrów prywatyzujących,
które mogą być założone wyłącznie na laptopach o wyświetlaczu w rozmiarze określonym
w
dokumentacji postępowania. Jeśli laptop będzie miał większą przekątną, zgodną
z
żądaniem odwołującego, wówczas posiadany przez zamawiającego filtr nie zasłoni
wszystkich informacji wyświetlanych na ekranie, a tym samym nie spełni swojej funkcji.
Wobec powyższego udowodniono obiektywnie uzasadnioną potrzebę zakupową
zamawiającego w postaci zakupu laptopów o przekątnej ekranu od 15,3˝ do 15,7˝.
Izba uwzględniła także stanowisko zamawiającego, że dokonano analizy rynku
i
mając na uwadze zasadę proporcjonalności ustalono, iż instytucja zamawiająca jest
w
stanie nabyć komputery i laptopy o jakości i rozmiarach najbardziej odpowiadających jej
oczekiwaniom, w ramach posiadanych
przez zamawiającego środków. Natomiast
odwołujący, który podnosił, że opis przedmiotu zamówienia nie zapewnia uzyskania
najlepszych efektów w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na realizację
zamówienia, nie udowodnił, aby laptopy z postulowaną przekątną wyświetlacza 16˝ wraz
z
filtrem prywatyzującym były w tożsamej lub niższej cenie niż laptopy z wyświetlaczem od
15,3˝ do 15,7˝. Innymi słowy nie wykazano, aby zamawiający naruszył zasadę efektywności
określoną w art. 17 p.z.p., pomimo podkreślania w odwołaniu, że zamawiający powinien
respektować celowe i oszczędne wydatkowanie środków publicznych, z zachowaniem
zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Niemniej nie udowodniono,
aby zamawiający naruszył te wytyczne.
Odwołujący w ogóle nie odniósł się do kosztów laptopów, odwołanie jest w tym
zakresie merytorycznie puste i sprowadza się do przywołania zasad obowiązujących przy
wydatkowaniu środków publicznych, lecz bez żadnego odniesienia dlaczego te zasady
miałyby zostać naruszone przez zamawiającego, w tym konkretnym przetargu. Stawianie
omawianych
zarzutów nie może ograniczać się do zacytowania obowiązków nałożonych na
zamawiającego, a powinno zawierać rzeczowe argumenty wskazujące dlaczego zdaniem
strony nie dopełniono – w ramach postawienia w SWZ zaskarżonego wymagania
dotyczącego zakupu urządzeń z określonym wyświetlaczem – zasad prawidłowego
wydatkowania środków publicznych; czego ani nie wskazano, ani tym bardziej nie
udowodniono.
Odwołujący wykazał jedynie cenę filtra prywatyzującego, co nie było sporne,
strony zgodnie
określały tę wartość na około 100 zł, jednakże bez odniesienia się do ceny
laptopa (z wyświetlaczem 16˝ i 15,3˝ do 15,7˝) taka informacja nic nie wnosi. Zapytany na
rozprawie odwołujący czy laptopy 16˝ z filtrem byłyby tańsze niż laptopy z wyświetlaczem
15,3˝ do 15,7˝ również nie udzielił konkretnych informacji, ani jednoznacznie nie
odpowiedział na zadane pytanie.
Nie udowodniono także, żeby urządzenie z wyświetlaczem 16˝, jako zdaniem
odwołującego lepsze, nowocześniejsze, miało odpowiadać uzasadnionym potrzebom
zamawiającego. Jeżeli na rynku istnieją urządzenia nowocześniejsze niż kupowane
w
przetargu, nie oznacza to automatycznie, że będą one w sposób bardziej optymalny
spełniać cel udzielenia zamówienia publicznego. Normy p.z.p. nie narzucają na
zamawiających obowiązku kupowania najlepszych (zdaniem odwołującego) laptopów,
a
obligują instytucję zamawiającą do skonstruowania przedmiotu umowy stosownie do
obiektywnych i uzasadnionych potrzeb, co w tym postępowaniu spełnia określenie
wyświetlacza kupowanych urządzeń na 15,3˝ do 15,7˝, zaś odwołujący nie udowodnił, aby
postulowane przez niego urządzenie „lepiej” spełniało uzasadnione potrzeby zakupowe
zamawiającego. Nie wykazano też, żeby niedopuszczenie postulowanego wyświetlacza
w
jakikolwiek sposób naruszało zarzucone zamawiającemu naruszenie przepisów ustawy.
Wszystkie twierdzenia podnoszone przez odwołującego okazały się bezzasadne,
zmierzające do narzucenia zamawiającemu za pośrednictwem Krajowej Izby Odwoławczej
bardziej korzystnych z perspektywy odwołującego warunków opisu zamówienia, kiedy rolą
środków ochrony prawnej nie jest kształtowanie przedmiotu zamówienia w sposób
dogodniejszy dla wykonawcy, lecz konwalidacja sprzecznych z prawem czynności
zamawiającego, które stają na drodze wykonawcom w procesie ubiegania się o zamówienie
publiczne
, co nie zostało wykazane w rozpoznawanym sporze.
Brak potwierdzenia zarzutów podniesionych w odwołaniu powoduje, iż
w
przedmiotowym stanie faktycznym nie została wypełniona hipoteza art. 554 ust. 1 pkt
1 p.z.p.,
więc odwołanie zostało przez Krajową Izbę Odwoławczą oddalone.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 575 p.z.p.
obciążając strony kosztami zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania
odwoławczego z uwzględnieniem § 8 ust. 2 pkt w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. b rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów
kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania
wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437). Izba obciążyła odwołującego jako stronę
przegrywającą kosztami postępowania odwoławczego, na które złożył się uiszczony przez
stronę wpis od odwołania (15.000,00 zł) oraz uzasadnione koszty zamawiającego w postaci
zastępstwa procesowego zgodnie ze złożoną fakturą VAT (3.600,00 zł)
Przewodniczący:
…………………………