Sygn. akt: KIO 2830/24
WYROK
Warszawa, dnia 30 sierpnia 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki
Mateusz Paczkowski
Beata Pakulska-Banach
Protokolant:
Piotr Cegłowski
po
rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
w dniu 8 sierpnia 2024 r. przez wykonawcę TINES RAIL S.A. w Warszawie,
w postępowaniu prowadzonym przez Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o. w
Warszawie
przy udziale uczestnika
po stronie odwołującego - wykonawcy Mosty Łódź S.A. w Łodzi
orzeka:
oddala odwołanie,
kosztami postępowania obciąża wykonawcę TINES RAIL S.A. w Warszawie i:
zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20.000 zł 00 gr
(słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę
TINES RAIL S.A. w Warszawie
tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3.600 zł 00 gr
(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), uiszczoną przez
zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika,
zasądza od wykonawcy TINES RAIL S.A. w Warszawie na rzecz Centralny Port
Komunikacyjny sp. z o.o. w Warszawie
kwotę 3.600 zł 00 gr (słownie: trzy
tysiące sześćset złotych zero groszy), stanowiąca uzasadnione koszty strony
poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie -
w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za
pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie -
Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: ………………….…
…………………….
…………………….
Sygn. akt: KIO 2830/24
U z a s a d n i e n i e
Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o. w Warszawie, zwany
dalej „zamawiającym”,
prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia na podstawie przepisów ustawy z dnia 11
września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 ze zm.), zwanej
dalej „ustawą Pzp” lub „Pzp”, którego przedmiotem jest budowa tunelu dalekobieżnego w Łodzi
w ciągu linii kolejowej nr 85, od komory Retkinia do komory Fabryczna wraz z infrastrukturą
niezbędną do budowy oraz funkcjonowania tunelu, komór i linii kolejowej.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej 29 lipca 2024 r., Dz.U. S: 146/2024, nr 454263-2024.
Wobec czynności i zaniechań zamawiającego w ww. postępowaniu w dniu 8 sierpnia
r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wniósł odwołanie wykonawca TINES RAIL
S.A. w Warszawie
, zwany dalej „odwołującym”.
Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:
art. 99 ust. 4 ustawy Pzp
przez sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia w sposób
utrudniający uczciwą konkurencję oraz który prowadzi do nieuzasadnionego uprzywilejowania
wybranych producentów i oferowanych przez nich rozwiązań tj. produktu Vossloh 300/Vossloh
300NG wskutek określenia wymagania systemu przytwierdzenia zapewniającego możliwość
regulacji położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej + 20 mm;
art. 16 pkt. 1) i 3) oraz art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp w zw. z art. 99 ust. 4 ustawy Pzp
poprzez sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia w sposób nieadekwatny i
nieproporcjonalny oraz naruszający zasadę równego traktowania wykonawców i uczciwej
konk
urencji, a także w sposób niezapewniający uzyskanie najlepszych efektów zamówienia w
stosunku do poniesionych nakładów wskutek określenia wymagania systemu przytwierdzenia
zapewniającego możliwość regulacji położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co
najmniej + 20 mm, co jest nieproporcjonalne do przedmiotu zamówienia i nieuzasadnione
technicznie.
Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:
zmiany
treści punktu 2.2.6. Szyny STWIORB w zakresie
„System przytwierdzenia powinien zapewniać możliwość regulacji (…) położenia toru w
płaszczyźnie pionowej w zakresie +10 mm.”
zmiany
treści punktu 5.6. STWIORB Nawierzchnia kolejowa w zakresie:
„Konstrukcja nawierzchni bezpodsypkowej musi spełniać warunki określone w Standardach
technicznych CPK - Tom 1.2 - Droga szynowa
— konstrukcja obiektów budowlanych.
Nawierzchnia torowa musi zapewniać (Standardy techniczne PKP PLK Tom I - Załącznik ST-
T1-A8
Konstrukcja nawierzchni kolejowej) możliwość regulacji:
szerokości toru w zakresie co najmniej ±5 mm
położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +10 mm.”
zmianę treści punktu 6.5.2 STWIORB Kontrola geometrii toru w zakresie:
„Nawierzchnia torowa musi zapewniać możliwość regulacji:
szerokości toru w zakresie co najmniej ±5 mm;
położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +10 mm.”
a także odpowiednią zmianę właściwych postanowień dokumentu „Standardy
Techniczne
— Szczegółowe Warunki Techniczne dla Budowy Infrastruktury Kolejowej
Centralnego Portu Komunikacyjnego
— Wytyczne Projektowania, TOM 1.2 - Droga Szynowa
— Konstrukcja Obiektów Budowlanych” do których odwołuje się STWIORB w pkt 5.6 w punkcie
3.2 Nawierzchnia torowa bezpodsypkowa ppkt 10) lit e) i. na „możliwość regulacji położenia
szyny w profilu w zakresie nie mniejszym niż +10 mm”.
W uzasadnieniu odwołania odwołujący podniósł, że zgodnie z SWZ Przedmiotem
Zamówienia jest sporządzenie dokumentacji wykonawczej oraz budowa tunelu
dalekobieżnego w Łodzi w ciągu linii kolejowej nr 85, od komory „Retkinia” do komory
„Fabryczna” wraz z infrastrukturą niezbędną do budowy oraz funkcjonowania tunelu, komór i
linii kolejowej. Według treści PFU i STWIORB wykonawca w ramach zadania jest zobowiązany
do zaprojektowania i wybudowania w tunelu torów kolejowych w technologii bezpodsypkowej.
Odwołujący wskazał, że w pkt 2.2.6. Szyny w zakresie treści Specyfikacji Technicznej
Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych Tytuł: K.01.02.02 BUDOWA NAWIERZCHNI
TOROWEJ BEZPODSYPKOWEJ WRAZ Z WIBROIZOLACJĄ Rewizja: POI Data: 27.07.2023
Zamawiający wskazał, że: „System przytwierdzenia powinien zapewniać możliwość regulacji
(...) położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie ± 20 mm.”. Odwołujący wskazał także,
że w pkt 5.6. Nawierzchnia kolejowa w zakresie treści zakresie treści Specyfikacji Technicznej
Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych Tytuł: K.01.02.02 BUDOWA NAWIERZCHNI
TOROWEJ BEZPODSYPKOWEJ WRAZ Z WIBROIZOLACJĄ Rewizja: POI Data: 27.07.2023
Zamawiający wskazał, że: „Konstrukcja nawierzchni bezpodsypkowej musi spełniać warunki
określone w Standardach technicznych CPK — Tom 1.2 - Droga szynowa - konstrukcja
obiektów budowlanych. Nawierzchnia torowa musi zapewniać (Standardy techniczne PKP
PLK Tom I -
Załącznik ST-T1-A8 Konstrukcja nawierzchni kolejowej) możliwość regulacji:
• szerokości toru w zakresie co najmniej ±5 mm;
• położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +20 mm.”
Odwołujący wskazał także, że w pkt 6.5.2 Kontrola geometrii toru w zakresie treści zakresie
treści Specyfikacji Technicznej Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych Tytuł: K.01.02.02
BUDOWA NAWIERZCHNI TOROWEJ BEZPODSYPKOWEJ WRAZ Z WIBROIZOLACJĄ
Rewizja: POI Data: 27.07.2023 Zamawiający wskazał, że: „Nawierzchnia torowa musi
zapewniać możliwość regulacji:
• szerokości toru w zakresie co najmniej ±5 mm;
• położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +20 mm.”
Ponadto odwołujący wskazał, że w Standardach CPK do których odwołuje się STWIORB
w pkt 5.6. w punkcie 3.2 Nawierzchnia torowa bezpodsypkowa ppkt 10) lit e) i. Zamawiający
określił wymóg „możliwość regulacji położenie szyny w profilu w zakresie nie mniejszym niż
+20 mm
”.
Odwołujący podniósł, że przyjęte przez Zamawiającego rozwiązania techniczne naruszają
art. 99 ust. 2 i 4 ustawy Pzp
poprzez sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia w sposób
utrudniający uczciwą konkurencję oraz który prowadzi do nieuzasadnionego uprzywilejowania
wybranych producentów i oferowanych przez nich rozwiązań oraz art. 16 pkt. 1) i 3) oraz art.
17 ust. 1 pkt 2 ustawy Pzp w zw. z art. 99 ust. 2 i 4 ustawy Pzp
poprzez sporządzenie opisu
przedmiotu zamówienia w sposób nieadekwatny i nieproporcjonalny oraz naruszający zasadę
równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji, a także w sposób niezapewniający
uzyskanie najlepszych efektów zamówienia w stosunku do poniesionych nakładów.
Odwołujący podniósł, że posiada w swojej ofercie szynowe podpory blokowe w otulinie -
System TINES EBS, który przeznaczony jest do stosowania w nawierzchni szynowej o
konstrukcji bezpodsypkowej, zwłaszcza na odcinkach, na których istotne jest zredukowanie
wibracji wywołanych ruchem pojazdów szynowych, np. na obiektach inżynierskich: stalowych
lub betonowych oraz w tunelach. Podpory blokowe są zabudowane w prefabrykowanych
betonowych lub stalowych gniazdach przy użyciu sprężystej masy zalewowej TINES Polyrail.
Wskazał, że szynowe podpory blokowe w otulinie dzielą się na dwa typy:
a) szynowa podpora blokowa w otulinie TINES EBS - przeznaczona do stosowania w
nawierzchni torowej: na liniach kolejowych normalnotorowych, szerokotorowych oraz
wąskotorowych, na odcinkach naziemnych i podziemnych (również w metrze) oraz na
odcinkach prostych i w łukach;
b) szynowa podpora blokowa w otulinie TINES EBS-R
— przeznaczona do stosowania w
rozjazdach i skrzyżowaniach torów.
Kolejno odwołujący wskazał, że system TINES EBS składa się z przytwierdzenia W 14
produkcji Voestalpine Fastening Systems Sp. z o.o. (poprzednia nazwa: Plastwil Sp. z o.o.),
który umożliwia regulację położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie + 10 mm.
Zdaniem odwołującego oferowane przez niego szynowe podpory blokowe umożliwiają
regulację położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie +10 mm. Wskazał, że jego
r
ozwiązanie posiada bogate doświadczenie na rynku polskim, zostało wykorzystane przy
najważniejszych inwestycjach infrastruktury kolejowej w Polsce, które były realizowane w
technologii bezpodsypkowej. System szynowych podpór blokowych w otulinie wykorzystany
został m. in. na inwestycjach związanych z budową/przebudową takich obiektów jak:
Tunel Średnicowy w Warszawie,
Metro Warszawskie, odcinek I linii metra od torów odstawczych szlaku B21 do stacji
A22 "Wawrzyszew”,
Stacja kolejowa Wrocław Główny,
Odcinek centralny II linii Metra Warszawskiego między Rondem Daszyńskiego a
Dworcem Wileńskim wraz z pierwszym zastosowaniem rozjazdów w nawierzchni
bezpodsypkowej w Metrze Warszawskim,
Tunel kolejowy prowadzący na Lotnisko Chopina w Warszawie, wraz z pierwszym
zastosowaniem rozjazdów w nawierzchni bezpodsypkowej na sieci PKP PLK SA,
Dworzec kolejowy Łódź Fabryczna wraz z prowadzącymi tunelami.
Odwołujący wskazał, że obecnie aktywnie dostarcza swoje rozwiązanie na Tunel
średnicowy w Łodzi - budowany kolejowy tunel średnicowy o długości 7,5 km, mający
przebiegać 17 m pod centrum Łodzi, który ma połączyć dworzec Łódź Fabryczna z dworcami
Łódź Kaliska i Łódź Żabieniec. Według odwołującego, doświadczenie wskazuje na słuszność
przyjętych rozwiązań w zakresie dopuszczalnych możliwości regulacji położenia szyny w
systemie przytwierdzenia typu TINES EBS, tj. regulacja:
szerokości toru w zakresie ±5 mm;
położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie + 10 mm.
Kolejno odwołująco podniósł, że pomimo uzyskania przez niego wszystkich wymaganych
prawem i wiedzą techniczną dopuszczeń i zaświadczeń, spełniania norm technicznych dla
budowy torów odpowiadających, a nawet przewyższających swoimi parametrami zamierzenie
inwestycyjne przewidziane w PFU, nie może zaoferować wykonania zamówienia z
zastosowaniem wyrobu TINES EBS z uwagi na to, że Zamawiający przewidział w PFU,
STWIORB i Standardach CPK wymóg „możliwość regulacji położenie szyny w profilu w
zakresie nie mniejsz
ym niż +20 mm”. W szczególności odwołujący wskazał, że System TINES
EBS został dopuszczony do eksploatacji świadectwem wydanym przez Prezesa Urzędu
Transportu Kolejowego z dnia 28 grudnia 2021 r. nr PL 59 2021 0057, które co do zasady
uprawnia do stosowania Systemu TINES EBS na liniach kolejowych, w rozjazdach i
skrzyżowaniach torów w nawierzchni szynowej o konstrukcji bezpodsypkowej z maksymalną
prędkością pociągów 250 km/h.
Kolejno odwołujący podniósł, że jedyne rozwiązanie spełniające wymagania określone
przez Zamawiającego w PFU spełnia produkt Vossloh 300 / Vossloh 300NG produkowany i
oferowany przez Vossloh Fastening Systems GmbH, Vossloh Skamo Sp. z o.o. oraz pozostałe
spółki z grupy kapitałowej Vossloh. Wyłącznie bowiem rozwiązanie Vossloh 300 / Vossloh
300NG umożliwia regulację położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie +20 mm.
Odwołujący wskazał, że rozwiązanie Edilon Sedra firmy Edilon B.V. szynowe podpory
blokowe systemu EBS (sedra Corkelast EBS) (Embedded Block System) jest rozwiązaniem
bardzo podobnym do tego oferowanego przez ni
ego opartym na systemie bezpośredniego
przytwierdzenia szyn W 14. Producent przewiduje regulacj
ę położenia toru w płaszczyźnie
pionowej w zakresie +10 mm.
Odwołujący wskazał także na rozwiązanie firmy Vigier Rail AG
- LOW VIBRATION TRACK SYSTEM.
Wywiódł, że podpory posiadają dopuszczenie do
stosowania wydane przez Urząd Transportu Kolejowego z systemem bezpośredniego
przytwierdzenia szyn W 14, które posiada opcjonalną możliwość regulacji położenia szyny w
pionie. Producent systemu przytwierdzeń W14 przewiduje regulację położenia toru w
płaszczyźnie pionowej w zakresie +10mm.
Odwołujący podniósł, że wskazane w PFU i STWiORB oraz w Standardach CPK
wymaganie w zakresie minimalnej możliwości regulacji położenia toru w płaszczyźnie
pionowej w zakresie co najmniej +20 mm wyklucza możliwość wykonania zamówienia z
zastosowaniem rozwiązania systemu TINES EBS, a także inne konkurencyjne rozwiązania
producentów pomimo zgodności z aktami normatywnymi dla systemów przytwierdzeń
stosowanych w nawierzchni bezpodsypkowej i ogranicza możliwość zaoferowania rozwiązań
wyłącznie do produktu 300/300NG Vossloh.
Zdaniem odwołującego działanie Zamawiającego wyklucza możliwość wykonania
zamówienia z wykorzystaniem innych systemów przytwierdzeń w konstrukcji bezpodsypkowej,
których produkty od lat są z powodzeniem stosowane na analogicznych inwestycjach tj. w
tunelach kolejowych eksploatowanych na polskiej sieci kolejowej.
Odwołujący dodał, że na
zastosowanie ww. wymagania (warunku regulacji o co najmniej +20 mm.) nie może mieć
wpływu również okoliczność, że zamówienie dotyczy tunelu dla kolei dużych prędkości.
Precy
zja w toku projektowania i budowy tunelu dużych prędkości powoduje bowiem, że
założona przez Zamawiającego możliwość regulacji o co najmniej +20 mm jest nadmiarowa i
nieuzasadniona.
Argumentował, że w szczególności takiego wymogu nie stawia Techniczna
Specyfikacja Interoperacyjności dla podsystemu Infrastruktura (Rozporządzenie KE
1299/2014) ani Techniczna Specyfikacja Interoperacyjności w zakresie aspektu
Bezpieczeństwo w tunelach kolejowych (Rozporządzenie KE 1303/2014), które wyznaczają
standardy techniczne dla projektowania i realizacji infrastruktury kolejowej w tunelach
kolejowych dużych prędkości. Również na poziomie krajowych wymagań technicznych, brak
jest podstawy do formułowania zaskarżonego wymagania postawionego przez
Zamawiającego.
Odwołujący podkreślał, że szynowe podpory blokowe w otulinie TINES EBS są zgodne
z dokumentami wymienionymi w PFU:
a)
PN-EN 13481-
5 Kolejnictwo Tor Wymagania eksploatacyjne systemów przytwierdzeń
Część 5: Systemy przytwierdzeń w torach o nawierzchni bezpodsypkowej, która dotyczy
systemów przytwierdzeń Kategorii A podanych w EN 13481-1:2012, 3.1, stosowanych do
mocowania szyn, do górnej powierzchni elementów betonowych lub stalowych w torach o
nawierzchni bezpodsypkowej, wliczając tory na mostownicach na mostach, oraz do
mocowania szyn w kanale szynowym w torach o nawierzchni bezpodsypkowej. Norma zawiera
się w Aktualnej, wydanej dnia 14 lutego 2024 r. Liście Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego
w sprawie właściwych krajowych specyfikacji technicznych i dokumentów normalizacyjnych,
których zastosowanie umożliwia spełnienie zasadniczych wymagań systemu kolei.
b)
PN-EN 16432-2:2017-09 Kolejnictwo Systemy nawierzchni bezpodsypkowych -
Część
2: Projektowanie systemu, podsystemy i elementy, gdzie opisano sposób projektowania
systemu i podsystemu oraz konfigurację elementów dla systemu nawierzchni
bezpodsypkowych. Wymagania dotyczące projektowania systemu i podsystemu są
podporządkowane ogólnym wymaganiom normy EN 16432-1. W punkcie 8. Rail fastening
systems, podpunkcie 8.3 Adjustment użyto zwrotu „Adjustments of the rail geometry may be
provided by the fastening sys
tems”, co w polskim tłumaczeniu znaczy dokładnie "Regulacja
układu geometrycznego (położenia) szyny może być zapewniona przez systemy
przytwierdzenia szyny”. Tzn. możliwość regulacji położenia szyny nie jest wymagana przez
normy zharmonizowane.
Odwołujący wskazał, że powyższe normy opisują zharmonizowane wymagania w
odniesieniu do systemów przytwierdzeń stosowanych w nawierzchniach bezpodsypkowych
(PN-EN 13481-
5 Kolejnictwo Tor Wymagania eksploatacyjne systemów przytwierdzeń Część
5: Systemy przytwierdzeń w torach o nawierzchni bezpodsypkowej) oraz wymagania w
zakresie projektowaniu systemu nawierzchni jako całości konstrukcji, która ma funkcjonować
na linii kolejowej (PN-EN 16432-2:2017-09 Kolejnictwo - Systemy nawierzchni
bezpodsypkowych Część 2: Projektowanie systemu, podsystemy i elementy, gdzie opisano
sposób projektowania systemu i podsystemu oraz konfigurację elementów dla systemu
nawierzchni bezpodsypkowych). Dokument opracowane zostały w ramach standardów
europejskich CEN (Europejski Komi
tet Normalizacyjny) i przyjęte przez PKN (Polski Komitet
Normalizacyjny) jako norma krajowa.
Odwołujący wskazał także, że odwołanie do norm
zharmonizowanych potraktowane zostało wybiórczo i nałożone zostały ograniczenia w PFU
przez Zamawiającego, które nie posiadają potwierdzenia w eksploatacji tego typu systemów
przytwierdzeń w Polsce. Zdaniem odwołującego, wskazanie przez Zamawianego w PFU ww.
norm zharmonizowanych, w żaden sposób nie uzasadnia formułowania przez Zamawiającego,
wymagania co do możliwości regulacji „położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co
najmniej +20 mm”. W normach tych brak jest powyższego wymagania dla tego typu wyrobów
stosowanych w kolejnictwie. Powyższa okoliczność potwierdza, że zamiarem Zamawiającego
było wskazanie tylko jednej dostępnej na rynku technologii (produkcji Vossloh tj. systemu
300/300NG), która posiada możliwość regulacji toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co
najmniej +20 mm, co w żaden sposób nie jest uzasadnione potrzebami zamawiającego.
Odwołujący wskazał, że dla systemu TINES EBS uzyskał także:
Świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu nr 59 2021 0057 z dnia 28.12.2021 r.
jako
potwierdzenie spełnienia właściwych krajowych specyfikacji technicznych i dokumentów
normalizacyjnych, których zastosowanie umożliwia spełnienie zasadniczych wymagań
systemu kolei,
Dopuszczenie do stosowania na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie
Linie Kolejowe S.A. z dnia 01.09.2022 r. w zakresie stosowania wymienionym w Dopuszczeniu
D/IST/14/2022 (dalej „Dopuszczenie TINES EBS”).
Odwołujący wskazał także, że według Dopuszczenia TINES EBS „§1. Zakres
dopuszczenia do stosowania
1. Z zastrzeżeniem ust. 2, szynowe podpory blokowe w otulinie są przeznaczone do
stosowania:
dla torów o szerokości 1435 mm lub 1520 mm;
na odcinkach prostych i na łukach o promieniach określonych w Warunkach
technicznych wykonania i odbioru system TINES EBS;
z maksymalną przechyłką toru 180 mm;
w przypadkach wskazanych w Standardach Technicznych -
szczegółowych warunkach
technicznych dla modernizacji i budowy linii kolejowych do prędkości Vmax s 250 km/h, Tom
r -
Załącznik ST-T1-A8 Konstrukcja Nawierzchni Kolejowej. ”
Zdaniem odwołującego powyższe oznacza, że oferowany przez niego system TINES
EBS został dopuszczony do zastosowania na liniach kolejowych w Polsce, w tym liniach
zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. dla prędkości do 250 km/h. Tymczasem
zgodnie z pkt. 2.2.5.2 PFU Podstawowe parametry techniczne projekt
owanego układu
torowego przyjęto dla projektowanego odcinka linii LK 85 następujące parametry techniczno-
eksploatacyjne:
„6) prędkość maksymalna:
dla pociągów pasażerskich — 160 km/h,
w obrębie stacji Łódź Fabryczna — 80 km/h”
Według odwołującego rozwiązanie TINES EBS oferowane przez niego spełnia
wszystkie normy obowiązujące dla tego rodzaju rozwiązań w Polsce i Unii Europejskiej,
zostało dopuszczone do eksploatacji na liniach PKP PLK, a nadto dopuszczenia te
uwzględniają eksploatację linii kolejowych na których zastosowano TINES EBS nawet do 250
km/h, co znacznie przekracza przewidziane parametry eksploatacyjne projektowanej linii
kolejowe objętej zamówieniem w niniejszym postępowaniu. Z technicznego punktu widzenia,
nie budzi wątpliwości okoliczność, że dopuszczenie do stosowania na liniach PKP PLK nawet
do 250 km/h powinno być w polskich warunkach okolicznością referencyjną również dla
Zamawiającego tj. Centralnego Portu Komunikacyjnego sp. z o.o. Zamawiający zobowiązany
jest bowiem do stosowania tych samych aktów prawnych (prawa UE jak i prawa krajowego)
dotyczących projektowania i budowy linii kolejowych co PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Nie
ma przy tym znaczenia czy budowany tunel będzie dedykowany kolei dużych prędkości -
wymagania obejmujące systemy przytwierdzeń takich jak system TINES EBS są takie same a
do najważniejszych wymagań technicznych prawa UE wymienić należy Techniczną
Specyfikację Interoperacyjności dla podsystemu Infrastruktura (Rozporządzenie KE
1299/2014) oraz Techniczną Specyfikację Interoperacyjności w zakresie aspektu
Bezpieczeństwo w tunelach kolejowych (Rozporządzenie KE 1303/2014).
Według odwołującego ukształtowanie przez Zamawiającego wymagań PFU w
obecnym kształcie prowadzi do znaczącego ograniczenia, a wręcz wyeliminowania
konkurencji, co doprowadzi do tego, że Zamawiający uzyska oferty na realizację zamówienia
wyłącznie z zastosowaniem systemów oferowanych przez Vossloh. W takiej też sytuacji,
wyłączenia jakiejkolwiek konkurencji pomiędzy producentami systemów EBS, Zamawiający
otrzyma znacznie droższe ceny ofertowe, co przełoży się na nieefektywne wydatkowanie
środków publicznych.
Zdaniem odwołującego istotą prawidłowej eksploatacji każdej konstrukcji nawierzchni
torowej jest wyeliminowanie elementu najbardziej podatnego na odkształcenia. W przypadku
nawierzchni klasycznej takim elementem jest warstwa podsypki tłuczniowej. Nawierzchnie
szynowe
pozbawion
e
warstwy
podsypki
nazywa
się
bezpodsypkowymi
lub
niekonwencjonalnymi. W tego typu konstrukcjach warstwa podsypkowa zostaje zastąpiona
przez inne materiały, które w przeciwieństwie do tłucznia charakteryzują się minimalnymi
odkształceniami, np. beton lub asfalt. Argumentował, że w przypadku nawierzchni
bezpodsypkowej, do zalet należą niskie koszty jej utrzymania w cyklu eksploatacji, jednak jest
to osiągane przy wyższym niż w nawierzchni podsypkowej koszcie początkowym, czyli
zabudowie na linii kolejowej. Duży wpływ ma na to długotrwały układ geometryczny toru, co
bezpośrednio wpływa na komfort podróży. Niezmienny układ geometryczny toru bardzo
pozytywnie oddziałuje na stan i trwałość innych elementów konstrukcji nawierzchni - systemów
przytwierdzeń oraz zmniejsza zużycie eksploatacyjne szyn.
Odwołujący wskazał, że stosując nawierzchnie bezpodsypkowe na konstrukcjach
ziemnych (w nasypach czy też wykopach), w miejscach, gdzie możliwe jest zjawisko
osiadania, konieczne jest zastosowanie dodatkowych prac stabilizujących i usztywniających
wykonanych w podtorzu, tj. bezpośrednio pod płytą torową oraz wykonanie dodatkowego
zbrojenia elementów betonowych. Nie ma to zastosowania w tunelach, gdzie płyta podbudowy
nawierzchni bezpodsypkowej stanowi po montażu nawierzchni jednolity monolit z tubingiem
tun
elu, na którym nawierzchnia jest zabudowana. Cecha ta stanowi właśnie podstawę de facto
znikomej potrzeby pionowej regulacji położenia szyn, które w wypadku osiadania całej
konstrukcji tunelu zapewnia stabilne, stałe położenie szyn względem podbudowy (tj. betonowej
płyty torowej). Pewne uzasadnienie znajduje oczekiwanie przez Zamawiającego, aby systemy
przytwierdzeń w konstrukcji bezpodsypkowej zapewniały regulację toru w płaszczyźnie
pionowej w zakresie + 10 mm, jednak postawiony przez Zamawiającego wymaganie, aby
systemy przytwierdzeń zapewniały możliwość regulacji o co najmniej +20 mm po pierwsze nie
znajduje podstaw w uzasadnionych potrzebach zamawiającego, a po drugie wskazuje jedyne
możliwe do zastosowania rozwiązanie techniczne tj. system Vossloh 300/300NG.
Nawierzchnia bezpodsypkowa charakteryzuje się również zwiększoną stabilnością położenia
toru w kierunku poprzecznym, co praktycznie eliminuje zagrożenie wyboczenia toru wskutek
zmian wartości sił termicznych, które w tunelach zmieniają się w niewielkim, pomijalnym
zakresie. Umożliwia to zwiększenie prędkości na eksploatowanych liniach bez dodatkowych
kosztownych prac spowodowanych koniecznością okresowej regulacji naprężeń termicznych
w szynach. Wysoka stabilność i trwałość eksploatacyjna pionowego i poziomego położenia
szyn w bezpodsypkowych konstrukcjach nawierzchni. Uzasadnia to możliwość zmniejszenia
wymagań w zakresie potrzeb dotyczących dopuszczalnych wartości regulacji ich położenia
podczas eksploatacji i tym samym, a contrario okoliczność ta stoi w sprzeczności z podejściem
Zamawiającego, aby oczekiwać regulacji toru w płaszczyźnie pionowej o co najmniej + 20 mm.
Odwołujący wskazał także, że konstrukcja bezpodsypkowa składa się z podtorza i
nawierzchni. Na gruncie rodzimym
— tj. w podtorzu - spoczywa dolna warstwa ochronna
wykonana z zagęszczonego, niezwiązanego gruntu lub z zagęszczonego kruszywa (niesortu).
Nad nią wbudowuje się warstwę mrozochronną (niem. Frostschutzschicht — FSS). Warstwa
ochronna może być wykonana z mieszanki gruntowo-cementowej lub niekiedy także z
mieszanki bitumicznej (z tzw. asfaltobetonu). W niektórych konstrukcjach nawierzchni
bezpodsypk
owych podtorze może być jednowarstwowe, występujące w postaci płyty
betonowej prefabrykowanej lub wykonywanej na miejscu budowy, a w przypadku obiektów
inżynieryjnych (mosty, wiadukty, tunele) podtorze stanowi konstrukcja (płyta) obiektu. Stały
sprężysty charakter pracy takiej nawierzchni zostaje zapewniony przez zastosowanie
elastycznych przekładek lub mat pomiędzy szynami i podkładami oraz pod podkładami.
Ugięcie nawierzchni mierzone pod podkładami nie może przekroczyć 1,5 mm co dodatkowo
potwierdza fakt o nieadekwatnych oczekiwaniach Zamawiającego w tym zakresie. Odwołujący
wskazał także, że przy prędkościach powyżej 200 km/h ujawniają się główne zalety
eksploatacji nawierzchni bezpodsypkowej, która charakteryzuje się - oprócz bardzo dużej
stabilności położenia szyn - znacznie niższym kosztem utrzymania nawierzchni w stosunku do
nawierzchni podsypkowej.
Odwołujący wskazał także, że co do określonego przez Zamawiającego w STWIORB i
Standardach CPK wymagania regulacji położenia szyny w profilu w zakresie nie mniejszym
niż +20 mm, to trudno uzasadnić, z jakiego powodu potrzebny jest Zamawiającemu aż taki
duży zakres regulacji. Podkreślał, że w przypadku budowy toru w tunelu, uzyskuje się znacznie
lepszą stateczność szyny ułożonej na płycie podbudowy nawierzchni, a zatem nie ma
uzasadnienia dla wymagania tak znacznej, jak w tym przypadku regulacji położenia szyny w
profilu.
Według odwołującego, co do tego parametru chodzi o zabezpieczenie się przed
niedokładnością wypoziomowania nawierzchni bezpodsypkowej, przy czym tak duży zakres
tolerancji znacząco odbiega od rozwiązań przyjętych na rynku, w istocie powodując, że jedynie
jeden producent na ryn
ku ma możliwość dostarczania systemów mocowania do wykonania
zadania opisanego przedmiotem postępowania przetargowego. Producentem tym jest to
Vossloh, której system 300/300NG - jako jedyny - spełnia wskazany parametr techniczny. W
ocenie o
dwołującego, brak jest obiektywnej potrzeby uzyskania aż tak dużego zakresu
tolerancji.
Dodawał, że rozwiązanie zastosowane przez Vossloh uzyskało uprawnienie
dopuszczające do eksploatacji dopiero 2 sierpnia 2024 r. tj. tuż po publikacji PFU. Rozwiązanie
Vossloh 300/300NG nigdy nie było zastosowane na liniach kolejowych w Polsce i
eksploatowane na nich.
Odwołujący wskazał, że skoro z założenia system bezpodsypkowy jest dedykowany
do eksploatacji w tunelach, to przy zamierzonej prędkości ruchu pociągów trudno przyjmować,
aby w tych miejscach możliwa była tak duża niezgodność wypoziomowania i topografii toru,
albowiem wprost grozi
łoby to możliwością wystąpienia wypadków kolejowych. Podobne
wymagania nie funkcjonują w rozwiązaniach polskich i europejskich w kolejach dużych
prędkości, czego dowodem jest powszechne stosowanie systemów mocowania, które nie
mają aż tak dużej tolerancji co do parametru regulacji w pionie. Podkreślał jednak, że w
rozpatrywanym przypadku (zastosowania konstrukcji bezpodsypkowej) oczekiwany przez
Zamawiającego poziom regulacji (o co najmniej +20 mm) nie znajduje uzasadnienia wobec
przewidzianej do zastosowania technologii budowy tunelu i ułożenia nawierzchni, gdzie to
płyta podbudowy nawierzchni bezpodsypkowej stanowić będzie jednolity monolit z tubingiem
tunelu.
Odwołujący argumentował, że wprowadzając nieproporcjonalnie wysoką wartość
wymaganej wartości regulacji pionowej położenia szyny poprzez konstrukcję systemu jej
przytwierdzenia, wynoszącą co najmniej +20 mm, autorzy STWiORB oraz Standardów CPK
nie uwzględniają istotnej różnicy warunków stabilnego położenia szyn występującej pomiędzy
konstrukcjami bezpodsypkowymi przeznaczonymi do zastosowania w tunelach i w torach na
warstwowym podtorzy gruntowym w torach poza tunelem. Różnica ta wynika z opisanych
powyżej uwarunkowaniach konstrukcyjnych związanych z trwałości podparcia całej płyty
torowej na monolitycznym, betonowym spągu tunelu i podatnym, wielowarstwowym podłożu
gruntowym, którego stabilność pionowego położenia toru z założenia jest znacznie mniejsza
niż w tunelu, co wynika z naturalnej cechy podatnych na osiadanie konstrukcji z kruszywa.
Istotną okolicznością jest również fakt, że w poprzednich czterech wydaniach Standardów
CPK (do których odwołuje się STWiORB) dotyczących konstrukcji bezpodsypkowych, nie
znajdowało się wymaganie regulacji o co najmniej +20 mm i zostało dodane dopiero w piątym
ich wydaniu, w zbliżeniu czasowym z momentem ogłoszenia Zamówienia. Według
odwołującego z powyższych okoliczności należy wywieźć jeden wniosek, iż określone w
STWIORB i Standardach CPK wymaganie „możliwość regulacji położenie szyny w profilu w
zakresie nie mniejszym niż +20 mm” jest nieproporcjonalne do potrzeb Zamawiającego
wynikających z zaprojektowania i budowy tunelu z układem linii kolejowej i wprost
nieefektywn
e, bowiem prowadzące do ograniczenia możliwych rozwiązań do jednego Vossloh
300/300Ng-
co wprost przełoży się na wyższą cenę wykonania zamówienia oraz narusza
zasadę uczciwej konkurencji i w sposób nieuzasadniony uprzywilejowuje tylko jednego
producenta tj
. grupę Vossloh.
Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania. W
odpowiedzi i w trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego
stanowiska.
Do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego zgłosił przystąpienie
wykonawca
Mosty Łódź S.A. w Łodzi. Wniósł o uwzględnienie odwołania.
Uwzględniając całość dokumentacji z przedmiotowego postępowania, w tym w
szczególności: ogłoszenie o zamówieniu, postanowienia specyfikacji warunków
zamówienia (SWZ), odpowiedzi na pytania dotyczące treści SWZ, modyfikacje SWZ,
załączniki do pism procesowych stron, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia,
dokumenty i
stanowiska złożone przez strony w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa
Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie
o udzielenie zamówienia w sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.
Art. 17 ust. 1 Pzp stanowi, że Zamawiający udziela zamówienia w sposób
zapewniający:
1) najlepszą jakość dostaw, usług, oraz robót budowlanych, uzasadnioną charakterem
zamówienia, w ramach środków, które zamawiający może przeznaczyć na jego realizację,
oraz
2) uzyskanie najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych
oraz gospodarczych, o ile którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym
zamówieniu, w stosunku do poniesionych nakładów.
Art. 99 ust. 4
Pzp stanowi, że Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób,
który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków
towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który
charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby
to do
prowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub
produktów.
Ustalono, że przedmiotem zamówienia jest budowa tunelu dalekobieżnego w Łodzi w
ciągu linii kolejowej nr 85, od komory Retkinia do komory Fabryczna wraz z infrastrukturą
niezbędną do budowy oraz funkcjonowania tunelu, komór i linii kolejowej.
Ustalono, że w specyfikacji warunków zamówienia zamawiający przewidział m.in.:
następujące wymagania zawarte w opisie przedmiotu zamówienia:
a)
w pkt 2.2.6. Szyny w zakresie treści Specyfikacji Technicznej Wykonania i Odbioru
Robót
Budowlanych
Tytuł:
K.01.02.02
BUDOWA
NAWIERZCHNI
TOROWEJ
BEZPODSYPKOWEJ WRAZ Z WIBROIZOLACJĄ Rewizja: P01 Data: 27.07.2023 w którym
Zamawiający wskazał, że: „System przytwierdzenia powinien zapewniać możliwość regulacji
(...) położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie ± 20 mm.”,
b)
w pkt 5.6. Nawierzchnia kolejowa w zakresie treści Specyfikacji Technicznej
Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych Tytuł: K.01.02.02 BUDOWA NAWIERZCHNI
TOROWEJ BEZPODSYPKOWEJ WRAZ Z WIBROIZOLACJĄ Rewizja: P01 Data:
27.07.2023, w którym Zamawiający wskazał, że: „Konstrukcja nawierzchni bezpodsypkowej
musi spełniać warunki określone w Standardach technicznych CPK — Tom 1.2 - Droga
szynowa -
konstrukcja obiektów budowlanych. Nawierzchnia torowa musi zapewniać
(Standardy techniczne PKP PLK Tom I -
Załącznik ST-T1-A8 Konstrukcja nawierzchni
kolejowej) możliwość regulacji:
•
szerokości toru w zakresie co najmniej ±5 mm;
•
położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +20 mm.”
c)
pkt 6.5.2 w zakresie treści zakresie treści Specyfikacji Technicznej Wykonania i
Odbioru Robót Budowlanych Tytuł: K.01.02.02 BUDOWA NAWIERZCHNI TOROWEJ
BEZPODSYPKOWEJ WRAZ Z WIBROIZOLACJĄ Rewizja: P01 Data: 27.07.2023, w którym
Zamawiający wskazał, że: „Nawierzchnia torowa musi zapewniać możliwość regulacji:
•
szerokości toru w zakresie co najmniej ±5 mm;
•
położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +20 mm.”.
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Odwołujący w treści odwołania zakwestionował następujące wymagania
zamawiającego zawarte w opisie przedmiotu zamówienia:
a) w pkt 2.2.6. Szyny
w zakresie treści Specyfikacji Technicznej Wykonania i Odbioru
Robót Budowlanych Tytuł: K.01.02.02 BUDOWA NAWIERZCHNI TOROWEJ
BEZPODSYPKOWEJ WRAZ Z WIBROIZOLACJĄ Rewizja: P01 Data: 27.07.2023 w
którym Zamawiający wskazał, że: „System przytwierdzenia powinien zapewniać
możliwość regulacji (...) położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie ± 20 mm.”,
b) w pkt 5.6. Nawierzchnia kolejowa
w zakresie treści Specyfikacji Technicznej
Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych Tytuł: K.01.02.02 BUDOWA NAWIERZCHNI
TOROWEJ BEZPODSYPKOWEJ WRAZ Z WIBROIZOLACJĄ Rewizja: P01 Data:
, w którym Zamawiający wskazał, że: „Konstrukcja nawierzchni
bezpodsypkowej musi spełniać warunki określone w Standardach technicznych CPK
— Tom 1.2 - Droga szynowa - konstrukcja obiektów budowlanych. Nawierzchnia
torowa musi zapewniać (Standardy techniczne PKP PLK Tom I - Załącznik ST-T1-A8
Konstrukcja nawierzchni kolejowej) możliwość regulacji:
• szerokości toru w zakresie co najmniej ±5 mm;
• położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +20 mm.”
c)
pkt 6.5.2 w zakresie treści zakresie treści Specyfikacji Technicznej Wykonania i
Odbioru Robót Budowlanych Tytuł: K.01.02.02 BUDOWA NAWIERZCHNI TOROWEJ
BEZPODSYPKOWEJ WRAZ Z
WIBROIZOLACJĄ Rewizja: P01 Data: 27.07.2023, w
którym Zamawiający wskazał, że: „Nawierzchnia torowa musi zapewniać możliwość
regulacji:
• szerokości toru w zakresie co najmniej ±5 mm;
• położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +20 mm.”
Odwołujący domagał się obniżenia ww. wymogu dotyczącego zakresu regulacji położenia
toru w płaszczyźnie pionowej do + 10 mm.
W orzecznictwie Izby wykształcił się pogląd, że nie stanowi utrudniania uczciwej
konkurencji takie opisanie przedmiotu zamówienia, które znajduje odbicie w obiektywnie
uzasadnionych potrzebach zamawiającego i którego brak spowoduje, że cele postępowania
ni
e zostaną osiągnięte.
Zdaniem Izby kwestionowane w odwołaniu wymagania zamawiającego znajdowały odbicie
w uzasadnionych potrzebach zamawiającego, a ich brak spowodowałby, że cele
postępowania nie zostałyby osiągnięte.
W pierwszej kolejności Izba stwierdziła, że określenie wymagania dotyczącego zakresu
regulacji położenia toru w płaszczyźnie pionowej do + 20 mm nie było wyrazem arbitralnej
decyzji zamawiającego. Dostrzeżenia wymagało bowiem, że zgodnie z przepisem art. 17 ust.
1a ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym:
Po zrealizowaniu Inwestycji Towarzyszącej polegającej na budowie linii kolejowej
wybudowana linia kolejowa jest przekazywana wraz z powiązaną infrastrukturą kolejową:
1) PKP Polskim Liniom Kolejowym S.A. - w przypadku linii kolejowych o znaczeniu
państwowym;
2) właściwemu zarządcy infrastruktury kolejowej, za zgodą ministra właściwego do spraw
transportu -
w przypadku pozostałych linii kolejowych.
Z powołanego przepisu wynika, że zamawiający po wybudowaniu zamawianej linii
kolejowej, która bezspornie miała charakter linii kolejowej o znaczeniu państwowym, będzie
miał ustawowy obowiązek przekazania jej do zarządzania PKP Polskim Liniom Kolejowym
S.A.
Powyższe uzasadniało konieczność przeanalizowania wymagań stawianych zakresom
regulacji położenia toru w płaszczyźnie pionowej w systemach bezpodsypkowych
eksploatowanych przez PKP PLK S.A.
Tymczasem jak wynikało z pkt 8.1. 2 lit. b dokumentu STANDARDY TECHNIICZNE -
szczegółowe warunki techniczne dla modernizacji lub budowy linii kolejowych do prędkości
Vmax
≤ 250 km/h, TOM I – ZAŁĄCZNIK ST-T1-A8 KONSTRUKCJA NAWIERZCHNI
KOLEJOWEJ WERSJA 1.1
W przypadku zabudowy nawierzchni bezpodsypkowej należy:
b) stosować węzeł przytwierdzenia - zgodnie z wymaganiami wskazanymi w pkt. 7.3, przy
czym
jeżeli nawierzchnia ma być zabudowywana na odcinkach poza przejazdami kolejowo-
drogowymi oraz stanowiskami do awaryjnego odstawiania uszkodzonych wagonów
kolejowych
należy:
zapewnić możliwość regulacji szerokości toru w zakresie co najmniej ±5 mm
oraz położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +20 mm,
Dokument ten został załączony przez zamawiającego jako dowód nr 2 do odpowiedzi
na odwołanie. Z przywołanych standardów wynikało, że co do zasady w przypadku
nawierzchni bezpodsypkowej należy zapewnić możliwość regulacji położenia toru w
płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +20 mm. Wyjątki zaś dotyczyły jedynie sytuacji,
gdyby nawierzchnia ta znajdowała się na przejazdach kolejowych czy stanowiskach do
awaryjnego odstawiania uszkodzonych wagonów kolejowych. Co istotne standardy te zostały
wydane ju
ż w kwietniu 2021 r., a więc wcześniej niż dopuszczenie uzyskane przez system
odwołującego. Dodatkowo, jak wynikało z porównania zaskarżonych odwołaniem postanowień
SWZ z przytoczonymi wyżej postanowieniami standardów PKP PLK S.A. – wymagania te
okazały się tożsame. Nie ulegało bowiem wątpliwości, że nawierzchnia linii kolejowej, która
ma być budowana w ramach przedmiotu zamówienia, będzie realizowana poza przejazdami
kolejowo-drogowymi oraz stanowiskami do
awaryjnego odstawiania uszkodzonych wagonów
kolejowych
. Stąd wymóg zapewnienia możliwości regulacji położenia toru w płaszczyźnie
pionowej w zakresie co najmniej +20 mm
niewątpliwie okazał się zgodny z ww. standardami
PKP PLK S.A. i nie był wynikiem żadnej arbitralnej decyzji zamawiającego.
Zamawiający wykazał także, że utrzymanie spornego wymogu będzie posiadało
doniosłe znaczenie w trakcie eksploatacji wybudowanej linii kolejowej. Nie było sporne między
stronami, że regulacja szyn w przytwierdzeniu toru bezpodsypkowego służy naprawianiu
nierówności toru powstających podczas eksploatacji linii kolejowej. Nierówności toru są
jednym z najważniejszych kryteriów warunkujących dopuszczalną prędkość ruchu pociągów.
Jest to szczególnie istotne w przypadku toru bezpodsypkowego, takiego jak zamawiany w
SWZ, który jest zabetonowany. W tej sytuacji, w przypadku powstania nierówności, jedyną
możliwością ich niwelacji jest wykorzystanie możliwości regulacji zapewnianych przez system
przytwierdzenia szyn.
W sytuacji, gdy nierówności okażą się większe niż możliwości regulacji
zapewniane przez system przytwierdzania szyn, jedyną możliwością likwidacji tych
nierówności pozostanie przeprowadzanie generalnego remontu wiążącego się z
koniecznością zamknięcia toru, rozkucia dotychczasowej nawierzchni w tunelu i wybudowania
nowej nawierzchni. Tymczasem budowana linia ma być fragmentem linii kolei dużych
prędkości. Stąd zamawiający zainteresowany jest, aby zakres regulacji zapewnianych przez
system przytwierdzania szyn był większy.
Zamawiający złożył także jako dowód nr 1 do odpowiedzi na odwołanie dokument Id-1
Moduł D4 - Tymczasowe warunki techniczne pomiarów i oceny jakości geometrycznej toru
Wersja 4.1 Warszawa 2022 r
., który określał m.in. parametry wykorzystywane do oceny
położenia torów szynowych oraz wartości odchyłek dopuszczalnych dla ww. parametrów
stosowane w ramach standardowego cyklu utrzymania linii kolejowych. Ze str. 22 tego
dokumentu wynikały wielkości nierówności granicznych toru według progów U2 i U3 w
zakresie prędkości 160-200 km/h. W przypadku wadliwości wynoszącej 12 mm, 14 mm lub 22
mm (w progu U3) wnioskowany
w odwołaniu zakres regulacji równy tylko 10 mm może okazać
się niewystarczający dla pełnej naprawy geometrii toru. Z kolei wartość graniczna 8 mm i 10
mm (w progu U2)
pozostawia zaledwie 2 mm lub nie pozostawia w ogóle zakresu regulacji.
Zatem
inny niż opisany w SWZ sposób wykonania zamówienia (w tym przypadku sposób
forsowany przez odwołującego) nie pozwoliłby zamawiającemu uzyskać tego samego efektu.
Tymczasem rozwiązanie forsowane przez odwołującego zwiększałoby ryzyko kosztownego
remontu generalnego tunelu.
Odwołujący argumentował w odwołaniu, że w tunelach płyta podbudowy nawierzchni
bezpodsypkowej stanowi po montażu nawierzchni jednolity monolit z tubingiem tunelu, na
którym nawierzchnia jest zabudowana. Według odwołującego cecha ta stanowi podstawę
znikomej potrzeby pionowej regulacji położenia szyn, które w wypadku osiadania całej
konstrukcji tunelu zapewnia stabilne, stałe położenie szyn względem podbudowy (tj. betonowej
płyty torowej).
Izba wzięła pod uwagę, że argumentacja odwołującego okazała się gołosłowna i nie
została poparta żadnym dowodem. Dostrzeżenia wymagało ponadto, że załączony przez
zamawiającego do odpowiedzi na odwołanie jako załącznik nr 2 dokument STANDARDY
TECHNIICZNE -
szczegółowe warunki techniczne dla modernizacji lub budowy linii kolejowych
do pr
ędkości Vmax ≤ 250 km/h, TOM I – ZAŁĄCZNIK ST-T1-A8 KONSTRUKCJA
NAWIERZCHNI KOLEJOWEJ WERSJA 1.1,
zawierający sporne wymaganie, odnosił się
również do nawierzchni montowanej w tunelach. Powyższe wynikało z faktu, że pkt 8.1.2 lit. b
ww.
dokumentu nie zawierał bowiem żadnego wyłączenia w odniesieniu do tuneli.
Również złożony jako dowód nr 1 do odpowiedzi na odwołanie dokument Id-1 Moduł
D4 -
Tymczasowe warunki techniczne pomiarów i oceny jakości geometrycznej toru Wersja
4.1 Warszawa 2022 r
., który określał m.in. parametry wykorzystywane do oceny położenia
tor
ów szynowych oraz wartości odchyłek dopuszczalnych dla ww. parametrów stosowane w
ramach standardowego cyklu utrzymania linii kolejowych
, także odnosił się do nawierzchni
budowanej w tunelach. Izba nie odnalazła w nim bowiem żadnego wyłączenia dla tego rodzaju
budowli. Reasumując z dowodów nr 1 i nr 2 załączonych do odpowiedzi na odwołanie
wynikało, że wymagania tam zawarte odnoszą się także do nawierzchni budowanej w tunelach
kolejowych.
Ponadto Izba wzięła pod uwagę, że tor budowany w ramach przedmiotu zamówienia
wychodził będzie także poza portal tunelu, a zatem nawierzchnia będzie budowana również w
strefach przejściowych, które podlegają zjawiskom całkowicie odmiennym od panujących
wewnątrz tunelu. Niezasadne byłoby budowanie nawierzchni zapewniającej możliwość
regulacji położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +20 mm poza tunelem
oraz co najmniej +10mm jedynie w tunelu. Ponadto na wlocie
od strony stacji Łódź Fabryczna
zamawiany w tym postępowaniu tunel dla kolei dużych prędkości będzie styczny z tunelem
średnicowym w Łodzi, co może prowadzić do interakcji obu konstrukcji.
Podkreślenia wymagało, że w orzecznictwie Izby wykształcił się pogląd, iż nie stanowi
utrudniania uczciwej konkurencji takie
opisanie przedmiotu zamówienia, które znajduje odbicie
w obiektywnie uzasadnionych potrzebach zamawiającego,
nawet jeżeli utrudnia lub
uniemożliwia niektórym podmiotom dostęp do zamówienia. Celem postępowania nie jest
zapewnienie
możliwości realizacji przedmiotu zamówienia wszystkim podmiotom działającym
na ryn
ku w danej branży, ale zaspokojenie uzasadnionych potrzeb publicznych.
Zdaniem Izby odwołujący zdołał jedynie wykazać, że oferowany przez niego system
TINES EBS składa się z przytwierdzenia W 14 produkcji Voestalpine Fastening Systems Sp.
z o.o. (poprzednia nazwa: Plastwil Sp. z o.o.), który umożliwia regulację położenia toru w
płaszczyźnie pionowej w zakresie + 10 mm (załącznik nr 6 do odwołania) i z związku z tym nie
może być zaoferowany. Odwołujący wykazał także, że oferowany przez niego system uzyskał
Świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu nr 59 2021 0057 z dnia 28.12.2021 r. wydane
przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (załącznik nr 7 do odwołania). Odwołujący
wykazał również, że oferowany przez niego system uzyskał dopuszczenie do stosowania na
liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia 01.09.2022 r.
załącznik nr 8 do odwołania). Oświadczył także, że oferowany przez niego system jest zgodny
z właściwymi normami wymienionymi w PFU, czego zamawiający nie kwestionował.
Powyższe ustalenia okazały się jednak niewystarczające celem wykazania zasadności
zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Jeśli chodzi o argument dotyczący zgodności rozwiązania odwołującego z normami, to
jak słusznie wskazał zamawiający w odpowiedzi na odwołanie - normy służą zapewnieniu
zgodności z tzw. wymaganiami zasadniczymi a te dotyczą bezpieczeństwa, ochrony zdrowia
itp. ogólnych oczekiwań społecznych. Zamawiający ma jednak prawo opisać dodatkowe
wymagania, przewyższające ww. normy, jeśli jest to uzasadnione jego usprawiedliwionymi
potrzebami, a nie jest sprzeczne z normami.
Jeśli natomiast chodzi o uzyskanie przez system odwołującego dopuszczenia do
stosowania na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia
01.09.2022 r. (załącznik nr 8 do odwołania), to jak wynikało z załącznika nr 2 do tego
dokumentu
– został on dopuszczony ale „w przypadkach wskazanych w standardach
technicznych -
szczegółowych warunkach techniczne dla modernizacji lub budowy linii
kolejowych do prędkości Vmax ≤ 250 km/h, TOM I – ZAŁĄCZNIK ST-T1-A8 KONSTRUKCJA
NAWIERZCHNI KOLEJOWEJ
”. Powyższe dopuszczenie odsyłało zatem wyraźnie do ww.
standardów. Tymczasem, jak już wcześniej podkreślono, standardy te w pkt 8.1.2 lit. b
nakazywały, żeby w przypadku nawierzchni bezpodsypkowej zapewnić możliwość regulacji
położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co najmniej +20 mm. Wyjątki zaś dotyczyły
jedynie sytuacji, gdyby nawierzchnia ta znajdowała się na przejazdach kolejowych czy
stanowiskac
h do awaryjnego odstawiania uszkodzonych wagonów kolejowych. Co istotne
standardy te zostały wydane już w kwietniu 2021 r., a zatem to do tego dokumentu musiało
referować dopuszczenie systemu odwołującego. Skoro tak, to dopuszczenie przedstawione
przez odwołującego można było interpretować jak odnoszące się jedynie do nawierzchni
znajdującej się na przejazdach kolejowych czy stanowiskach do awaryjnego odstawiania
uszkodzonych wagonów kolejowych. Tylko tam bowiem, w świetle standardów, wymóg
zapewnienia
możliwości regulacji położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie co
najmniej +20 mm nie o
bowiązywał.
Kolejno odwołujący podniósł w odwołaniu, że przy utrzymaniu spornego wymogu
jedyne
rozwiązanie spełniające wymagania określone przez Zamawiającego w PFU to produkt
Vossloh 300 / Vossloh 300NG produkowany i oferowany przez Vossloh Fastening Systems
GmbH, Vossloh Skamo Sp. z o.o. oraz pozostałe spółki z grupy kapitałowej Vossloh.
Izba na podstawie dokumentu
– załącznika nr 9 do odwołania - ustaliła, że dla systemu
przytwierdzeń Vossloh 300 NG , producent Vossloh uzyskał 2 sierpnia 2024 r. świadectwo
dopuszczenia do eksploatacji typu nr PL 59 2024 0039 wydane przez Prezesa Urzędu
Tr
ansportu Kolejowego. System ten, co nie było sporne, spełniał wymagania zamawiającego.
Wbrew jednak twierdzeniom odwołującego z karty katalogowej tego systemu (załącznik nr 10
do odwołania) wynikało jednak, że zakres pionowej regulacji szyny w przytwierdzeniu produkcji
Vossloh wynosi +76 mm
, a nie +20 mm. Powyższe można było odczytać z wiersza „Regulacja
wysokości”, znajdującego się w tabeli na stronie 4 tego dokumentu.
Zamawiający nie zaprzeczył także twierdzeniom odwołującego, że w tym postępowaniu
nie może być zaoferowane rozwiązanie Edilon Sedra firmy Edilon B.V. szynowe podpory
blokowe systemu EBS (Sedra Corkelast EBS) (Embedded Block System) ani r
ozwiązanie
firmy Vigier Rail AG - LOW VIBRATION TRACK SYSTEM
, w których producenci ww.
system
ów przytwierdzeń przewidywali regulację położenia toru w płaszczyźnie pionowej w
zakresie jedynie +10mm.
Wobec powyższego Izba stwierdziła, że systemy te nie mogą być
zaoferowane.
Nie przedstawiono Izbie żadnego innego niż dla systemu Vossloh dopuszczenia, które
spełniałoby na chwilę wyrokowania sporny wymóg. Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie
usiłował wprawdzie wykazać, że w postępowaniu mogą być zaoferowane przytwierdzenia
Fastclip firmy Pandrol, przytwierdzenia EDILON SYEDRA z przytwierdzeniem typu DFS, czy
przytwierdzenia SBS 300U firmy Schwihag
. Jednakże dowody, jakie przedstawił zamawiający,
okazały się niewystarczające do poczynienia przez Izbę takich ustaleń. Dowody załączone do
odpowiedzi na odwołanie ograniczyły się bowiem do fragmentów kart katalogowych ww.
systemów, z przetłumaczeniem na język polski jedynie niewielkich ich fragmentów. W
szczególności zaś z przetłumaczonych fragmentów tych dokumentów nie wynikało, że
sy
stemy w nich ukazane spełniają wszystkie inne wymagania opisane w SWZ, ani że uzyskały
niezbędne dopuszczenia.
Powyższe nie oznaczało jednak, że przy utrzymaniu spornych wymagań będzie
możliwe do zaoferowania tylko rozwiązanie oparte na produkcie Vossloh 300 / Vossloh 300
NG. Uszło uwadze odwołującego, że konieczność spełnienia wymogów dopuszczenia dla
systemu
regulacji położenia toru w płaszczyźnie pionowej w zakresie +20 mm nie była
wymagana na moment ofertowania.
Jak wynikało z rozdziału IV ust. 2 SWZ, Szczegółowe terminy wykonania przedmiotu
Zamówienia określone zostały w PFU, w tym w załączniku nr 4 do PFU „Harmonogram
realizacji prac” i Projekcie Umowy. Z analiza treści ww. harmonogramu prowadziła do wniosku,
że etap montażu układu torowego przypadać będzie na 1070 dzień od rozpoczęcia kontraktu
(co odpowiadało około 3,4 roku). Dopiero na tym etapie wykonawca będzie musiał zapewnić
posiadanie stosownego dopuszczenia dla wbudowywanego systemu.
Odwołujący oświadczył wprawdzie, że uzyskanie dopuszczenia jest procesem
długotrwałym. Odwołujący nie przedstawił jednak żadnego dowodu, z którego wynikałaby
długość procesu certyfikacji. Tymczasem Zamawiający wykazał, że celem uzyskania
dopuszczenia
przedsiębiorcy mogą przedstawić certyfikaty wydane wcześniej w innych
państwach członkowskich Unii Europejskiej. (por. źródło: Wzajemne uznawanie towarów w
ramach Unii Europejskiej -
Aktualności - Urząd Transportu Kolejowego za stroną internetową
https://utk.gov.pl/pl/aktualnosci/16131,Wzajemne-uznawanie-towarow-w-ramach-Unii-
Europejskiej.html
). Powyższe z pewnością może wpłynąć na skrócenie czasu uzyskiwania
niezbędnych dopuszczeń na terenie Polski. Ponadto odwołujący nie dostrzegł, że mogą już
trwać przed organami krajowymi czy odpowiednimi organami innych krajów Unii Europejskiej
procesy wydawania świadectw / dopuszczeń.
Powyższe prowadziło do wniosku, że nie jest pewne aby na moment wbudowywania
spornego systemu w ramach realizacji zamówienia możliwe było skorzystanie z systemu tylko
jednego producenta. Nie zostało zatem wykazane, aby ukształtowanie przez Zamawiającego
wymagań PFU w obecnym kształcie prowadziło do tego, że Zamawiający uzyska oferty na
realizację zamówienia wyłącznie z zastosowaniem systemów oferowanych przez Vossloh.
Kierując się powyższymi rozważaniami Izba stwierdziła, ze odwołanie nie zasługuje na
uwzględnienie.
Stosownie do art. 553 ustawy Pzp,
o oddaleniu odwołania lub jego uwzględnieniu Izba
orzeka w wyroku. W pozostałych przypadkach Izba wydaje postanowienie. Orzeczenie Izby, o
którym mowa w pkt 1 sentencji, miało charakter merytoryczny, gdyż odnosiło się do oddalenia
odwołania. Z kolei orzeczenie Izby zawarte w pkt 2 sentencji miało charakter formalny, gdyż
dotyczyło kosztów postępowania, a zatem było postanowieniem. O tym, że orzeczenie o
kosztach zawarte w wyroku Izby jest postanowieniem przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z
8 grudnia 2005 r. III CZP 109/05 (OSN 2006/11/182). Z powołanego przepisu art. 553 ust. 1
ustawy Pzp wynika zakaz wydawania przez Izbę orzeczenia o charakterze merytorycznym w
innej formie aniżeli wyrok. Z uwagi zatem na zbieg w jednym orzeczeniu rozstrzygnięć o
charakterze merytorycznym (pkt 1 sentencji) i formalnym (pkt 2
sentencji), całe orzeczenie
musiało przybrać postać wyroku.
Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, Krajowa Izba Odwoławcza
uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy,
które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie
zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. W analizowanej sprawie nie
stwierdzono narusze
ń ustawy Pzp, co skutkowało oddaleniem odwołania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 553 ustawy Pzp, orzeczono jak w pkt 1
sentencji.
Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp,
w wyroku oraz w postanowieniu kończącym
postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei
w świetle art. 575 ustawy Pzp, strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący
sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów
postępowania odwoławczego stosownie do wyników postępowania odwoławczego oznacza,
że „obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego, zasada odpowiedzialności za wynik
procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę „przegrywającą”
sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” Jarosław Jerzykowski, Komentarz do art.192 ustawy - Prawo
zamówień publicznych, w: Dzierżanowski W., Jerzykowski J., Stachowiak M. Prawo zamówień
publicznych. Komentarz, LEX, 2014, wydanie VI.
W analizowanej
Izba uwzględniła oddaliła odwołanie. Odpowiedzialność za wynik
postępowania ponosił zatem odwołujący. Na koszty postępowania składał się wpis od
odwołania uiszczony przez odwołującego w kwocie 20.000 zł, oraz wynagrodzenie
pełnomocnika zamawiającego w kwocie 3.600 zł, ustalone na podstawie rachunku złożonego
do akt sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono
stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 oraz art. 575 ustawy Pzp oraz w
oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 2 lit. b w rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania
odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.
U. z 2020 r. poz. 2437).
Wobec powyższego orzeczono jako w sentencji.
Przewodniczący: ………………….…
…………………….
…………………….