Sygn. akt KIO 2897/24
WYROK
Warszawa, dnia 30 sierpnia 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:
Małgorzata Jodłowska
Protokolant:
Oskar Oksiński
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 roku
odwołania wniesionego do Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 12 sierpnia 2024 roku przez wykonawcę LIGHT ON
SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie
w
postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gminę Aleksandrów Łódzki
przy
udziale uczestnika po stronie Zamawiającego:
A.
HYPERID SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie
B.
SODA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Łodzi
orzeka:
Umarza postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych jako 1, 3 i 4
w petitum
odwołania
2. Oddala
odwołanie w pozostałym zakresie
3. Kosztami
postępowania odwoławczego obciąża wykonawcę LIGHT ON SPÓŁKA
Z
OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie i:
z
alicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie:
dziesięć tysięcy złotych zero groszy), kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące
sześćset złotych zero groszy), kwotę 338 zł 00 gr (słownie: trzysta trzydzieści osiem
złotych zero groszy), kwotę 17 zł 00 gr (słownie: siedemnaście złotych zero groszy)
poniesioną przez ww. wykonawcę tytułem wpisu od odwołania, wynagrodzenia
pełnomocnika, dojazdu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 3 600 zł 00 gr
(słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy), kwotę 17 zł 00 gr (słownie:
siedemnaście złotych zero groszy) poniesioną przez uczestnika HYPERID SPÓŁKA
Z
OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa
zasądza
od
wykonawcy
LIGHT
ON
SPÓŁKA
Z
OGRANICZONĄ
ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie na rzecz uczestnika HYPERID
SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie kwotę
zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych zero groszy)
stanowiącą koszt poniesiony przez ww. uczestnika tytułem wynagrodzenia
pełnomocnika oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Na orzeczenie
– w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za
pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie –
Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: …………………………………
Sygn. akt KIO 2897/24
UZASADNIENIE:
Zamawiający Gmina Aleksandrów Łódzki prowadzi w trybie przetargu
nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn: „Wymiana
oświetlenia ulicznego na terenie Gminy Aleksandrów Łódzki”, nr referencyjny: ZP.271.7.2024.
Przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest prowadzone na
podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, dalej: „ustawa
Pzp
”.
Szacunkowa wartość zamówienia nie przekracza progów unijnych określonych
w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ustawy Pzp
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych
w dniu 14 maja 2024 r. pod numerem: 2024/BZP 00323821.
W postępowaniu tym wykonawca LIGHT ON SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ
ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie (dalej: „Odwołujący”) w dniu
12 sierpnia 2024 r.
wniósł odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec czynności
i zaniechań Zamawiającego, a mianowicie:
zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Soda spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi [dalej: „Soda”];
zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Hyperid spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie [dalej: „Hyperid”];
zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy „F.H.U. Instal Bogdan Wieczorek”
[dalej: „FHU”];
zaniechanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy Spie Elbud Gdańsk Spółka Akcyjna
z siedzibą w Gdańsku [dalej: „Spie”].
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności
odrzucenia oferty wykonawcy Soda, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco
niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które
nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny;
art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności
odrzucenia oferty wykonawcy Hyperid, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera
rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył
wyjaśnienia, które nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny;
art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności
odrzucenia oferty wykonawcy FHU, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco
niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które
nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny;
art. 226 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności
odrzucenia oferty wykonawcy Spie, podczas gdy oferta tego wykonawcy zawiera rażąco
niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, a wykonawca złożył wyjaśnienia, które
nie wykazały, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
powtórzenia czynności badania i oceny ofert, w tym:
a) odrzucenia oferty wykonawcy Soda;
b) odrzucenia oferty wykonawcy Hyperid;
c) odrzucenia oferty wykonawcy FHU;
d) odrzucenia oferty wykonawcy Spie.
obciążenie kosztami postępowania Zamawiającego oraz zasądzenie od Zamawiającego
na rzecz Odwołującego kwoty 10 000 zł stanowiącej koszty poniesione z tytułu wpisu,
a
także kwoty wskazanej przez Odwołującego na rozprawie według przedłożonych na niej
dokumentów.
W
uzasadnieniu powyższych zarzutów i żądań Odwołujący wskazał:
Odwołujący wskazał, że w dniu 20 czerwca 2024 r. wykonawca Hyperid został
wezwany do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny. Zamawiający wskazał szereg czynników,
które powinny zawierać wyjaśnienia, w tym między innymi zgodności z przepisami
dotyczącymi kosztów pracy oraz zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy
i
zabezpieczenia społecznego.
Wykonawca Hyperid udzielił odpowiedzi w dniu 26 czerwca 2024 r. Zdaniem
Odwołującego:
Wyjaśnienia składają się z lakonicznej części opisowej, kilku uproszczonych kalkulacji oraz
dowodów w postaci dwóch ofert handlowych.
Część opisowa jest krótka i składa się przede wszystkim z ogólnych okoliczności.
Przedstawiona kalkulacja jest lakoniczna, chaotyczna oraz zawiera liczne błędy
obliczeniowe.
Zgodnie z przedstawioną kalkulacją, niektóre pozycje zostały zaniżone lub
nieuwzględnione.
Odwołujący wskazał, że wyjaśnienia rażąco niskiej ceny wykonawcy Hyperid zawierają
następujące uchybienia, których wystąpienie musi prowadzić do odrzucenia oferty tego
wykonawcy:
Przedstawiony przez wykonawcę kosztorys jest lakoniczny oraz chaotyczny, a także
zawiera liczne błędy.
Wykonawca zaniżył oraz pominął niektóre pozycje kosztorysu, nie przedstawiając żadnego
uzasadnienia w tym zakresie.
Zostały przedstawione tylko dowody dotyczące kosztu zakupu części materiałów. Brak jest
pozostałych istotnych dowodów.
Wyjaśnienia mają ogólny charakter.
Lakoniczność oraz chaotyczność zamieszczonego kosztorysu
Wykonawca Hyperid załączył do swoich wyjaśnień trzy uproszczone kalkulacje, które
zamiast porządku wprowadzają jeszcze więcej chaosu. Chaos ten został wprowadzony
poprzez powtarzanie przez wykonawcę niektórych wartości, łączenie ich bez żadnego
dodatkowego
komentarza z użyciem lakonicznych nazw oraz liczne błędy w obliczeniach.
Pierwsza z kalkulacji („Kalkulacja kosztu usług”) składa się z pięciu pozycji. Oprócz
roboczogodziny, wykonawca Hyperid nie wyjaśnił w żaden sposób jak dokładnie obliczył cztery
z pięciu wskazanych pozycji. Nie zostały one opisane w sposób wystarczający. O ile wiadomo,
że wykonawca Hyperid wziął pod uwagę materiały (które wymienił w nawiasie jako oprawy,
złącza bezpiecznikowe i kable), to przykładowo niemożliwe jest wywnioskowanie ile sztuk
danego materiału przyjął w swoich obliczeniach oraz czy uwzględnił ich transport. Zupełnie
nawiasem wskazuję również, że wykonawca w kalkulacji przyjął koszty prac ziemnych,
podczas gdy prace takie nie będą wykonywane. Jest to całkowicie niezrozumiałe.
W drugiej z kalkulacji zostały wymienione pozostałe koszty. Ponownie jednak
wykonawca Hyperid po prostu te koszty wskazuje, nie tłumacząc, w jaki sposób zostały przez
niego obliczone. Powoduje to, że stają się one nieweryfikowalnymi wartościami. Umożliwia to
ich ewentualne zaniżenie i sprawia, że pod względem ekonomicznym są obiektywnie
nieweryfikowalne. Co więcej, łączna wartość wskazanych przez wykonawcę w tej kalkulacji
kosztów wynosi 17.000 zł. Tymczasem wykonawca, w ostatnim wierszu tabeli, w którym miał
podsumować wymienione koszty, wskazał wartość 12.000 zł, a zatem o 5.000 zł niższą od
prawidłowej.
Ostatnia kalkulacja, która powinna w sposób jasny przedstawić sposób przygotowania
przez wykonawcę Hyperid jego oferty, wprowadza najwięcej chaosu. Zgodnie z logicznym
tokiem myślenia, powinna ona zawierać wszystkie koszty wskazane we wcześniejszych dwóch
tabelach, wraz z założonym przez wykonawcę zyskiem. Taki sposób kalkulacji wskazywałby,
że całkowita wartość oferty wykonawcy Hyperid wynosi 556.131,66 zł netto. Tymczasem
wykonawca Hyperid podał całkowitą wartość oferty netto jako 548.878,00 zł, a zatem cenę
o
ponad 7.000,00 zł niższą. Co więcej, ostatnia kalkulacja składa się z pięciu pozycji, których
dopasowanie do wcześniejszych dwóch kalkulacji staje się zadaniem niemożliwym. Koszty
osobowe oraz rezerwa zostały przez wykonawcę Hyperid wymienione w pierwszej kalkulacji.
Jednakże nieoczywiste jest pochodzenie dwóch pozostałych pozycji – kosztów rzeczowych
oraz innych kosztów. Ich wysokość nie odpowiada do końca innym wartościom, które
wykonawca Hyperid wcześniej wymieniał. Ponadto, przez to, że zostały ujęte w sposób
zbiorczy, bez żadnego dodatkowego wyjaśnienia, nie wiadomo co do końca w nich jest i skąd
te wartości pochodzą, a także czy wykonawca nie pominął jeszcze jakiegoś istotnego kosztu.
Podsumowując, przygotowana przez wykonawcę Hyperid kalkulacja została wykonana
w sposób niedbały. Zawiera liczne błędy, a także jest lakoniczna i ogólna. Nie pozwala to na
weryfikację czy wpisane koszty stanowią wartości realne, pozwalające wykonawcy na
wy
konanie zamówienia w sposób należyty. Wykonawca, przygotowując kosztorys, powinien
podejść do tego zadania starannie i dokładnie, pilnując by zgadzał się on z przedstawionymi
wyjaśnieniami i stanowił spójną całość. Wykonawca Hyperid nie tylko nie podołał temu
zadaniu, ale również udowodnił, że skalkulował swoją ofertę w sposób chaotyczny oraz
niedbały.
Zaniżenie niektórych pozycji kosztorysu
Brak szczegółowego kosztorysu jest o tyle istotny, że nie pozwala zweryfikować, czy
wykonawca Hyperid mógł tak drastycznie zaniżyć szereg pozycji dołączonego do wyjaśnień
rażąco niskiej ceny kosztorysu ofertowego. Dotyczy to między innymi ilości roboczogodzin.
Zgodnie z częścią ogólną wyjaśnień oraz uproszczoną kalkulacją wykonawca Hyperid przyjął
zaledwie 1.790,00 roboczogodzin. Tymczasem kosztorys inwestorski, który został przez
Zamawiającego dołączony do wezwania do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny
przewidywał 3.280,20 roboczogodzin. Oznacza to, że wykonawca Hyperid zaniżył liczbę
roboczogodzin względem kosztorysu inwestorskiego prawie dwukrotnie. Tymczasem
wykonawca Hyperid nie odniósł się w swoich wyjaśnieniach i w żaden sposób nie wytłumaczył,
jakie okoliczności pozwoliły mu na aż tak znaczne obniżenie ilości roboczogodzin.
Drastycznie zaniżona lub pominięta została również przez wykonawcę Hyperid kwestia
transportu. Potwierdza to między innymi załączona przez wykonawcę do wyjaśnień rażąco
niskiej ceny oferta producenta opraw. Zgodnie z treścią tego dokumentu: „Koszt dostawy: 720
€”. Zarówno z ogólnej części wyjaśnień, jak i z kosztorysu nie wynika, by wykonawca w którejś
z pozycji kalkulacji uwzględnił koszty transportu materiałów. Jak wynika z załączonej przez
wykonawcę Hyperid oferty, nie jest to koszt pomijalny. Mimo to, wykonawca postanowił tego
kosztu nie uwzględnić lub też nie wyszczególnić w sposób należyty.
Ponadto, wykonawca w wycenie materiałów w ogóle nie uwzględnił elementów
montażowych dla wysięgników. Co więcej, z dołączonej do wyjaśnień rażąco niskiej ceny
oferty wynika, że wykonawca planuje zakupić 238 sztuk produktu „Wysięgnik stalowy
ocynkowany 1x1,
5m 15 stopni”. Natomiast zgodnie z dokumentacją zamówienia należy użyć
wysięgników o różnej długości, tj. 0,5 metra, 1 metr, 1,5 metra oraz 2 metry. Wykonawca nie
wykazał więc możliwości zakupu wysięgników według wymagań Zamawiającego.
Podsumowując, lakoniczność i prostota ogólnej kalkulacji wykonawcy ujawnia, że
dokonał on drastycznego zaniżenia lub pominięcia niektórych pozycji kosztorysu, który
powinien zostać przez niego wzięty pod uwagę. Kalkulacja wykonawcy zawiera braki, które
nie zostały przez niego w żaden sposób wytłumaczone. Celem składania wyjaśnień rażąco
niskiej ceny jest właśnie wyjaśnienie Zamawiającemu, dlaczego wykonawca mógł sobie
pozwolić na zaoferowanie niższej ceny za wykonanie danego zamówienia. Tymczasem
wykonawca Hyperid nie skorzystał z tej okazji, pomijając istotne w kosztorysie części
zamówienia bez jakiegokolwiek omówienia kwestii, skąd taka możliwość wynika.
Brak istotnych dowodów
Odwołujący podniósł, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Krajowej Izby
Odwoławczej, do wyjaśnień rażąco niskiej ceny należy dołączyć odpowiednie dowody. Sama
kalkulacja kosztów nie jest wystarczającym dowodem. Ponadto, sam Zamawiający w treści
wezwania do wyjaśnień rażąco niskiej ceny wskazał, że oczekuje przedstawienia dowodów.
Tymczasem jedyne dowody, jakie przedstawił wykonawca Hyperid to oferty w zakresie części
materiałów. Wykonawca Hyperid nie przedstawił natomiast pozostałych dowodów, jak na
przykład:
Zanonimizowane umowy o pracę z pracownikami lub zanonimizowane listy płac – na
okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia, jakie wykonawca wypłaca pracownikom.
Dokumenty wykazujące posiadany sprzęt – na okoliczność ustalenia sprzętu, jakim
dysponuje wykonawca.
Dopiero przedstawienie powyższych dowodów pozwoliłoby zweryfikować, czy wykonawca
Hyperid jest faktycznie w stanie wykonać zamówienie za zaoferowaną cenę.
Wyjaśnienia mają ogólny charakter
W dalszej kolejności Odwołujący zwrócił uwagę, że wyjaśnienia wykonawcy Hyperid
mają bardzo ogólny charakter. Wyjaśnienia tego wykonawcy to tak zwana w orzecznictwie KIO
„beletrystka wyjaśnieniowa” składająca się z samych ogólnych stanowisk, pozbawionych
jakiegokolwiek rzeczywistego znaczenia, która nie zawiera również żadnych możliwych do
uchwycenia wartości ekonomicznych. Odwołujący wskazał, że w orzecznictwie Krajowej Izby
Odwoławczej podkreśla się, że wyjaśnienia muszą być konkretne oraz możliwe do weryfikacji.
Tymczasem wykonawca Hyperid wskazuje:
„Pozostając w sferze domniemań należałoby raczej przyjąć istnienie faktycznego
domniemania poprawności kalkulacji ceny oferty, jako że odpowiada ono oczywistemu
celowi prowadzenia działalności gospodarczej (którego elementem jest również ubieganie
się o udzielanie zamówień publicznych), jakim jest osiąganie zysku z realizacji kontraktów”.
„Zdaniem Wykonawcy – to część ofert została złożona z kalkulacją obliczoną na zbyt
wysoką marżę, co spowodowało zawyżenie średniej ceny ofert. Z kolei wybór którejś z nich
naraziłby Zamawiającego na niegospodarność”. Niezrozumiałym działaniem ze strony
wykonawcy Hyperid jest próba wprowadzenia domniemania poprawności kalkulacji ceny
oferty, ponieważ obowiązek Zamawiającego do wezwania wykonawcy, którego cena
wydaje się rażąco niska, wynika wprost z przepisów ustawy Pzp. Jednakże, jeżeli
wykonawca uważał, że nie ma podstaw do wystosowania względem niego wezwania do
wyjaśnień rażąco niskiej ceny, to miał możliwość złożenia odwołania do Prezesa Krajowej
Izby Odwo
ławczej zarzucając Zamawiającemu niezgodne z prawem wezwanie do
wyjaśnień. Skoro jednak nie zdecydował się na ten krok, to zobowiązany jest udzielić
wyjaśnień, które wykażą, że jest w stanie wykonać zamówienie za zaoferowaną cenę, a
nie wchodzić w polemikę w Zamawiającym.
„Kolejną kwestią jest fakt posiadania sprzętu np. podnośnika koszowego przez
Wykonawcę wiec jedynie należy przyjąć koszt amortyzacji, paliwa a nie wynajmu który
został skalkulowany także kosztorysie”. Brak jest jednak informacji, ile dokładnie
wykonawca mi
ałby zaoszczędzić na fakcie posiadania podnośnika koszowego.
Podsumowując, Zdaniem Odwołującego wykonawca Hyperid niepotrzebnie poświęcił
część opisową wyjaśnień rażąco niskiej ceny polemice ze słusznością wystosowanego przez
Zamawiającego wezwania. Wykonawca został wezwany do złożenia wyjaśnień w sposób
zgodny z przepisami ustawy Pzp. Wykonawca nie
poparł swoich ogólnych wyjaśnień
jakimikolwiek weryfikowalnymi ekonomicznie wartościami. Obecnie stanowią one wyłącznie
gołosłowne zapewnienia, które w żaden sposób nie udowadniają, że zaoferowana przez
wykonawcę Hyperid cena nie jest rażąco niska.
Brak możliwości wezwania do ponownych wyjaśnień
Odwołujący podniósł również, że nie ma możliwości kolejnego wezwania wykonawcy
Hyperid do złożenia kolejnych wyjaśnień dotyczących zaoferowanej ceny oraz przedstawienia
dowodów. W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej dopuszcza się ponowne wezwanie do
złożenia wyjaśnień tylko w sytuacji, gdy wykonawca już za pierwszym razem udzielił
konkretnych, spójnych wyjaśnień, które tylko w niektórych kwestiach wymagają
doprecyzowania czy uzupełnienia.
Z daleko idącej ostrożności procesowej, w przypadku gdyby Krajowa Izba Odwoławcza
uznała, że w niniejszym stanie faktycznym należy jednak wezwać wykonawcę Hyperid do
ponownych wyjaśnień rażąco niskiej ceny (chociaż zdaniem Odwołującego oferta wykonawcy
pod
lega odrzuceniu bez konieczności wzywania do ponownych wyjaśnień), to Odwołujący –
z
ostrożności procesowej – stawia również zarzut ewentualny naruszenia art. 224 ust. 1
ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności wezwania wykonawcy Hyperid do ponownych
wyjaśnień zaoferowanej ceny, podczas gdy pierwotnie złożone wyjaśnienia budzą dalsze
wątpliwości co do możliwości realizacji zamówienia za zaoferowaną cenę.
Podsumowując Odwołujący wskazał, że wyjaśnienia wykonawcy nie wykazały, że
oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.
Przedstawiony przez wykonawcę kosztorys jest lakoniczny oraz chaotyczny, a także
zawiera liczne błędy.
Wykonawca zaniżył oraz pominął niektóre pozycje kosztorysu, nie przedstawiając żadnego
uzasadnienia w tym zakresie.
Zostały przedstawione tylko dowody dotyczące kosztu zakupu części materiałów. Brak jest
pozostałych istotnych dowodów.
Wyjaśnienia mają ogólny charakter.
Odwołujący wskazał, że dla unaocznienia rażąco niskiej ceny wykonawcy Hyperid
Odwołujący bazując na założeniach tego wykonawcy przygotował kosztorys ofertowy
(zarówno w wersji uproszczonej, jak i szczegółowej). Kosztorys został przygotowany przy
następujących założeniach:
Ceny jednostkowe materiałów przyjęto zgodnie z przedstawionymi dowodami lub treścią
wyjaśnień (jeżeli były wskazane ceny danych materiałów).
Ceny jednostkowe materiałów co do których nie było przedstawione dowody (lub żadnej
innej informacji w wyjaśnieniach) przyjęto tak jak w kosztorysie inwestorskim.
Ilość materiałów przyjęto tak jak w kosztorysie inwestorskim.
Stawkę roboczogodziny przyjęto 30,84 zł tak jak wskazywał wykonawca.
Ilość roboczogodzin przyjęto tak jak w kosztorysie inwestorskim (skoro wykonawca wraz
z
wyjaśnieniami otrzymał kosztorys inwestorski, w którym była wskazana ilość
roboczogodzin i nie odniósł się w żaden sposób do tej ilości, to zasadnym jest przyjęcie
jako właściwej tej ilości).
Stawkę motogodziny pracy sprzęto przyjęto tak jak w kosztorysie inwestorskim, z uwagi
na brak jakiejkolwiek informacji od wykonawcy w tym zakresie.
Liczbę godzin pracy sprzęto przyjęto tak jak w kosztorysie inwestorskim, z uwagi na brak
jakiejkolwiek informacji od wykonawcy w tym zakresie.
Koszty pośrednie przyjęto na poziomie 40%. Wykonawca nie przyjął żadnych kosztów
pośrednich, a jednocześnie w kosztorysie należało przyjąć jakąś wartość. Najniższa
wartość kosztów pośrednich, jaką spotyka się na rynku, to 40%. Spośród wykonawców,
którzy składali kosztorysy w niniejszym postępowaniu najniższa wartość kosztów
pośrednich to 41%. W tych okolicznościach przyjęcie 40% kosztów pośrednich jest
zasadne. Jednocześnie jest znacznie niżej niż w kosztorysie inwestorskim, więc
z
ostrożności maksymalnie na korzyść wykonawcy.
Zysk przyjęto na poziomie 0% (gdyż kosztorys ma dokumentować wyłącznie koszty do
poniesienia, zyskiem jest ewentualna nadwyżka kwoty wynikającej z kosztorysu względem
ceny zaoferowanej w postępowaniu).
Odwołujący wskazał, że z przygotowanego przez niego kosztorysu wynika, że przy
takich założeniach wykonawca Hyperid powinien zaoferować cenę w wysokości 948.164,86 zł
brutto. Tymczasem zaoferował cenę w wysokości 675.119,94 zł brutto. Jednoznacznie
wskazuje to, że wykonawca Hyperid nie jest w stanie wykonać zamówienia za zaoferowaną
cenę.
Izba pominęła argumentację Odwołującego w zakresie zarzutów oznaczonych jako: 1,
3 i 4 w petitum
odwołania uznając ją za zbędną z uwagi na uwzględnienie ww. zarzutów przez
Zamawiającego i braku sprzeciwu w tym zakresie.
W złożonej pismem z dnia 22 sierpnia 2024 r. odpowiedzi na odwołanie, Zamawiający
uwzględnił w całości zarzuty przedstawione w odwołaniu.
Wykonawca
HYPERID SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
z
siedzibą w Warszawie (dalej jako: „HYPERID”) zgłosił przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie Zamawiającego. Pismem datowanym na dzień 26 sierpnia 2024 r.
ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez Odwołującego i wniósł o oddalenie
odwołania w zakresie zarzutu nr 2. Wykonawca HYPERID wniósł sprzeciw co do
uwzględnienia zarzutu oznaczonego jako nr 2 w petitum odwołania przez Zamawiającego.
Wykonawca
SODA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
z
siedzibą w Łodzi (dalej jako: „SODA”) zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego
po stronie Zamawiającego. Wykonawca SODA nie wniósł sprzeciwu co do uwzględnienia
zarzutu oznaczonego nr 1 w petitum
odwołania.
Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron oraz
Uczestnik
ów postępowania uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego, w tym w szczególności wezwanie do złożenia wyjaśnień,
odpowiedź na wezwanie, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska
Stron oraz u
czestnika postępowania
HYPERID
wyrażone odpowiednio w odwołaniu,
odpowiedzi na odwołanie, kolejnych pismach, a także wyrażone ustnie na rozprawie
i odnotowane w
protokole, ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych
skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505
ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz
możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku kwestionowanych czynności
Zamawiającego.
Izba postanowiła dopuścić do udziału w postępowaniu odwoławczym wykonawcę
HYPERID SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie
oraz
SODA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Łodzi.
Wszystkie
warunki formalne związane ze zgłoszonymi przystąpieniami zostały spełnione. Co
za tym idzie ww. wykonawcy
skutecznie zgłosili swoje przystąpienie do postępowania
odwoławczego, stając się Uczestnikami postępowania odwoławczego.
Izba zaliczyła w poczet materiału dowodowego dowody niestanowiące części
dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, złożone przez:
Odwołującego wraz z odwołaniem, a mianowicie: Kosztorys uproszczony oraz kosztorys
szczegółowy dotyczący wykonawcy Hyperid na fakt: ustalenia kosztów wykonania
zamówienia przez wykonawcę Hyperid
2. Uczestnika
postępowania HYPERID na posiedzeniu z udziałem Stron i Uczestników
postępowania, a mianowicie: wydruku wiadomości e-mail z firmą Asaj na fakt: że oferta od
firmy Asaj
obejmuje 238 wysięgników o długościach wymaganych przez Zamawiającego.
Izba za bezprzedmiotowe uznała następujące dowody złożone przez Odwołującego
wraz z odwołaniem: Kosztorys uproszczony oraz kosztorys szczegółowy dotyczący
wykonawcy Hyperid, Soda oraz Spie. Przedmiotowe dowody
dotyczyły zarzutów, które zostały
przez
Zamawiającego uwzględnione.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego
przedmiotem jest
wymiana oświetlenia ulicznego na terenie Gminy Aleksandrów Łódzki.
Zgodnie z informacją z otwarcia ofert z dnia 14 czerwca 2024 r. w postępowaniu
złożono czternaście ofert:
Nr
oferty
Nazwa i adres Wykonawcy
Cena brutto
oferty
LIGHT ON Sp. z o.o., ul. Krasińskiego 18/97,
01-581 Warszawa
1.800.000,00 zł.
ZABERD Sp. z o.o., ul. Bystrzycka 24, 54-
215 Wrocław
822.200,76 zł.
Łukasz Dybicki Progress, Wierzchowiska Drugie 70,
21-050 Piaski
729.390,00 zł.
SODA Sp. z o.o., ul. Grunwaldzka 33/116, 91-
337 Łódź
637.000,00 zł.
F.H.U. Instal Bogdan Wieczorek, ul. Dąbska 64,
99-
210 Uniejów
676.500,00 zł.
RONMONT Rafał Ronowicz, ul. Aleksandrowska 26, 95-100 Zgierz
918.810,00 zł.
RG PROJEKT RADOSŁAW GWIAZDA, ul. Zakładowa 87D/2, 92-402 Łódź
599.000,00 zł.
SPIE Elbud Gdańsk S.A., ul. Marynarki Polskiej 87,
80-
557 Gdańsk
920.567,72 zł.
ENERGO
– LINE Łukasz Sitnicki, ul. Sylwestrowicza 6B, 05-300 Mińsk
Mazowiecki
794.580,00 zł.
EL-
MOT Usługi Elektryczne Sp. z o.o., ul. Rzgowska 19, 95-080 Tuszyn
738.002,35 zł.
Nr
oferty
Nazwa i adres Wykonawcy
Cena brutto
oferty
ENERGJON Jarosław Jończyk, Kozierogi 36,
97-371 Wola Krzysztoporska
721.518,00 zł.
Konsorcjum:
Lider: SP-
INSTAL Sp. z o.o., ul. Długa 6/5, 95-100 Zgierz
Wykonawca 2: SP-
INSTAL Sebastian Przepiórski, ul. Długa 6/5, 95-100
Zgierz
1.894.200,00 zł.
Elektromonter Sp. z o.o., ul. Jerzego 22A, 91-
072 Łódź
888.000,00 zł.
Hyperid
Sp. z o.o., ul. Żurawia 22/704, 00-515 Warszawa
675.119,94 zł.
Pismami z dnia 20 czerwca 2024
r. Zamawiający, działając na podstawie art. 224 ust.1
oraz ust. 2 pkt 1
ustawy Prawo zamówień publicznych wezwał dwunastu wykonawców, w tym
HYPERID, SODA, SPIE, F.H.U. Instal Bogdan Wieczorek,
do złożenia wyjaśnień w zakresie
zaoferowanej ceny.
Uczestnik HYPERID pismem z dnia 26 czerwca 2024
r. złożył wyjaśnienia wskazując
m.in.:
Na cenę oferty składają się dwa (2) główne elementy kosztowe:
Koszty rzeczowe obejmujące koszty zapewnienia infrastruktury niezbędnej realizacji
przedmiotu zamówienia wraz z materiałem– szczegółowo przedstawione w pkt I.1. poniżej
oraz w Załączniku nr 1.
Koszty osobowe obejmujące koszty świadczenia usług wskazanych w przedmiocie
zamówienia – szczegółowo przedstawione w pkt I.2 poniżej;
Oraz inne koszty wskazane w pozycje I.3.
Przy kosztach rzeczowych uczestnik
HYPERID wskazał, że głównym kosztem jest
koszt dostawy fabrycznie nowych, nieużywanych i nieregerowanych energooszczędnych
opraw
oświetleniowych. Na potwierdzenie kosztów w tym zakresie załączamy wycenę
producenta. Dalej, U
czestnik wskazał, że na potrzeby realizacji podobnych umów od wielu lat
buduje infrastrukturę niezbędną do należytego świadczenia tego typu usług, a co za tym idzie
na dzień złożenia oferty posiadał pełną infrastrukturę, która była w całości zamortyzowana w
ramach realizacji i
nnych projektów. Tym samym nie jest konieczne ponoszenie żadnych
kosztów związanych z zapewnieniem możliwości realizacji przedmiotu zamówienia w tym
zakresie.
Przedstawił listę już posiadanych elementów infrastruktury.
Przy kosztach osobowych
Uczestnik przedstawił czasochłonność specjalistów, którzy
będą realizowali zamówienie wskazując, że Średnia stawka kosztowa za osobogodzinę
została wyliczona w oparciu o średnie miesięczne wynagrodzenie wyliczone w Tabeli poniżej
z uwzględnieniem wszystkich narzutów i kosztów dodatkowych.
Poz.
Opis pozycji
Wzór
Wartość
[zł]
Średnie miesięczne
wynagrodzenie stałe
Narzuty na
wynagrodzenia (składka
emerytalna, składka
rentowa, składka
wypadkowa, składka na
Fundusz Pracy, składka
FGŚP) – tzw. ZUS
pracodawcy
9,76% x 4300
6,76% x 4300
1,67% x 4300
2,45% x 4300
0,10% x 4300
ŁĄCZNIE miesięczny
koszt 1 pracownika
SUMA (poz.1+poz. 2)
Koszt 1 godziny
Poz. 3/168 godzin
Dalej, Uczestnik wskazał: Przy wycenie prac związanych z realizacją zamówienia
Wykonawca oparł się na udostępnionych przez Zamawiającego (w ramach SIWZ oraz w
odpowiedziach na pytania) opisach przedmiotu zamówienia. W oparciu o te dane oraz na
podstawie doświadczeń Wykonawcy w realizacji podobnych zamówień w latach poprzednich
oszacowana została pracochłonność.
Usługa
Pracochłonność
Stawka godzinowa
Koszt wykonania usługi
Prace Montażowe
(wszelkie prace ziemne
oraz prace przy użyciu
podnośnika
1790 h
30,84 zł
55 203,60 zł
montaż/demontaż opraw wraz z zabezpieczeniami , pomiary )
Materiały niezbędne do wykonania przedmiotu zamówienia ( oprawy , złącza
bezpiecznikowe, kable)
383 796 zł
Koszt utylizacji zdemontowanych opraw
3 000 zł
Dokumentacja powykonawcza
6 000 zł
Rezerwa na potrzeby projektu ( np. zajęcie pasa , wyłączenia)
10 000 zł
Jako pozostałe koszty, Uczestnik wskazał:
Pozycja
Koszt
koszty utrzymania biura
2 000 zł
Koszty księgowości
500 zł
Przeglądy eksploatacyjne
1 500 zł
Paliwo
3 000 zł
Koszty zarządzania
10 000 zł
Razem
12 000 zł
Koszty biura i księgowości to koszty współdzielone z innymi projektami, w ramach kosztów
stałych ponoszonych przez wykonawcę w ramach swojej działalności.
Do wyjaśnień Uczestnik załączył: ofertę producenta opraw oraz ofertę dystrybutora na
akcesoria montażowe.
Izba pominęła wyjaśnienia wykonawców SODA, SPIE, F.H.U. Instal Bogdan Wieczorek
z uwagi na uwzględnienie przez Zamawiającego zarzutów dotyczących ofert wskazanych
wykonawców.
Izba zważyła, co następuje:
I.
Umorzenie postępowania
Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutu oznaczonego jako nr 1
w petitum
odwołania, wobec jego uwzględnienia przez Zamawiającego oraz braku sprzeciwu
uczestnika SODA - na podstawie art. 522 ust. 2 ustawy Pzp
, który stanowi, że: Jeżeli uczestnik
postępowania odwoławczego, który przystąpił do postępowania po stronie zamawiającego, nie
wniesie sprzeciwu co do uwzględnienia w całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu
przez zamawiającego, Izba umarza postępowanie, a zamawiający wykonuje, powtarza lub
unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem
zawartym w odwołaniu.
Izba umorzyła postępowanie odwoławcze w zakresie zarzutów oznaczonych jako nr 3
i 4 w petitum
odwołania wobec ich uwzględnienia przez Zamawiającego - na podstawie art.
522 ust. 1 ustawy Pzp
, zgodnie z którym w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego
w
całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu Izba może umorzyć postępowanie na
posiedzeniu niejawnym bez o
becności stron oraz uczestników postępowania odwoławczego,
którzy przystąpili do postępowania po stronie wykonawcy, pod warunkiem że w postępowaniu
odwoławczym po stronie zamawiającego nie przystąpił w terminie żaden wykonawca. Zgodnie
z art. 522 ust. 1 in fine Pzp, w przypadku uwzględnienia przez zamawiającego całości zarzutów
przedstawionych w
odwołaniu, zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności
w
postępowaniu o udzielenie zamówienia, zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu.
II.
Oddalenie odwołanie
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia
faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Izba stwierdziła, że
odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Przytaczając, zgodnie z wymaganiami art. 559 ust. 2 ustawy Pzp, przepisy stanowiące
podstawą prawną zapadłego rozstrzygnięcia wskazać należy, że zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt
8 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, jeżeli zawiera rażąco niską
cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Z kolei zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp
odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską
ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym
terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie
ceny lub kosztu.
Zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp
obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera
rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.
Izba za zbędne uznała przytaczanie definicji rażąco niskiej ceny opartej na
piśmiennictwie i orzecznictwie wobec ich powszechnej dostępności i przytoczenia w pismach
Stron.
Izba podkreśla, że na cenę oferty ma wpływ cały szereg okoliczności i czynników
indywidualnie dotyczących każdego przedsiębiorcy. Różne podmioty, o odmiennej historii na
rynku, różnej wiarygodności finansowej, różnych relacjach handlowych, właściwym dla siebie
potencjale technicznym i zawodowym oraz własnym know-how, są w stanie zaoferować różne
ceny ofertowe, co nie świadczy jednak o rażąco niskiej cenie jednego z tych wykonawców oraz
o cenie rynkowej drugiego z nich.
Niewątpliwe wystosowanie wezwania w trybie art. 224 ust. 1 i 2 ustawy Pzp oznacza
dla wykonawcy obowiązek wykazania, że zaproponowana przez niego cena lub proponowany
koszt (względnie ich istotne części składowe) nie ma charakteru rażąco niskiego.
Obowiązkiem wykonawcy jest więc dostarczenie rzetelnych wyjaśnień.
Zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp
obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera
rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Także zgodnie z art. 537 ustawy Pzp
ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy, który ją
złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego. Pamiętać jednak
należy, że szczególna zasada rozkładu ciężaru dowodu wyrażona w art. 537 ustawy Pzp nie
zwalania O
dwołującego z konieczności sformułowania zarzutów odwołania w sposób, który
przekona Izbę o ich słuszności i da faktyczną możliwość ich weryfikacji w oparciu
o
dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia.
W ocenie Izby wyjaśnienia udzielone przez uczestnika HYPERID były wystarczające
do uznania, że zaoferowana cena nie nosi znamion rażąco niskiej. Wyjaśnienia złożone przez
uczestnika HYPERID w postaci opisowej oraz kalkulacja
jak również załączone dowody
pozwalają na uznanie, że cena podana w ofercie jest ceną rynkową i obejmuje zakres
zamówienia opisany w specyfikacji warunków zamówienia. Twierdzenia uczestnika HYPERID
wyrażone w piśmie procesowym zasługują na aprobatę w całości.
Warto również zwrócić uwagę, że Odwołujący nie wykazał które pozycje należy
traktować jako istotne części składowe oferty.
Odwołujący przedstawił kosztorysy, które miałyby wykazywać niedoszacowanie oferty
uczestnika HYPERID
w zaskarżonym zakresie, prezentując je jako jedyne prawidłowe.
Tymczasem sposób kalkulacji ceny, chociaż oczywiście musi mieścić się w granicach
wymagań dokumentacji zamówienia, to dokonywany jest przez każdego z wykonawców
według indywidualnej metodologii i założeń, w tym oceny ryzyk. Odwołujący dokonując
obliczeń własnych oparł się na własnej tezie, jak kalkulacja ta powinna wyglądać. Nie oznacza
to jednak, że pozostali wykonawcy właśnie w ten sposób powinni uzasadnić podaną w ofercie
cenę.
Odwołujący przygotowując kosztorysy oparł się m.in. o kosztorys udostępniony przez
Zamawiającego dopiero na etapie badania rażąco niskiej ceny. Trudno zatem oczekiwać, że
uczestnik HYPERID
, nie znając założeń Zamawiającego na etapie przygotowania oferty,
dostosuje swoje wyjaśnienia do kosztorysu, który wcześniej nie został udostępniony.
Wykonawcy szacują cenę na etapie przygotowania oferty, a nie po ujawnieniu przez
Zamawiającego kosztorysu.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie
art.
557, art. 574 i art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 8 ust. 2 pkt 2 w związku
z
§ 2 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 lit. a i 2 lit. b i d rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 30 grudnia
2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania
odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości wpisu od odwołania (Dz. U. poz. 2437).
Mając powyższe na uwadze, Izba orzekła, jak w sentencji.
Przewodnicząca: …………………………………